Görme alanı testi, kişi sabit bir noktaya bakarken görüş alanının farklı bölgelerindeki ışık uyaranlarını algılama duyarlılığını değerlendiren bir göz testidir. Perimetri olarak da adlandırılan bu test, özellikle glokomun değerlendirilmesi ve takibinde; ayrıca optik sinir ve görme yollarını etkileyen bazı hastalıkların incelenmesinde kullanılır.
Görme Alanı Testi Nedir?
Görme alanı, gözler sabit bir noktaya bakarken fark edilebilen toplam görüş bölgesini ifade eder. Bu alan yalnızca doğrudan bakılan merkezi bölgeden oluşmaz; kullanılan test protokolüne bağlı olarak merkezi, parasantral ve daha geniş çevresel görüş alanları da değerlendirilebilir.
Görme alanı testi, bu bölgelerdeki görsel duyarlılığın nasıl dağıldığını ortaya koymaya yardımcı olur. Böylece kişinin yalnızca ne kadar net gördüğü değil, görüş alanının hangi bölgelerinde duyarlılık azalması veya kayıp bulunduğu hakkında fonksiyonel bilgi elde edilir.
Görme Alanı Testi Ne Ölçer?
Görme keskinliği ile görme alanı aynı şeyi değerlendirmez. Görme keskinliği, bir kişinin belirli bir mesafeden harf veya sembolleri ne kadar net ayırt edebildiğini gösterirken görme alanı testi, görüşün farklı bölgelerindeki duyarlılığı inceler.
| Görme Keskinliği | Görme Alanı |
|---|---|
| Görmenin ne kadar net olduğunu değerlendirir. | Görüş alanının farklı bölgelerindeki duyarlılığı değerlendirir. |
| Harf ve sembollerin ayırt edilmesi kullanılır. | Farklı konumlardaki ışık uyaranlarına verilen yanıtlar değerlendirilir. |
| Özellikle merkezi görme hakkında bilgi verir. | Kullanılan protokole göre merkezi ve çevresel görüş hakkında bilgi sağlayabilir. |
| “Ne kadar net görüyorum?” sorusuna yanıt verir. | “Görüşümün hangi bölgelerinde değişiklik var?” sorusunun değerlendirilmesine yardımcı olur. |
Bu nedenle görme keskinliğinin normal olması, görme alanının da mutlaka normal olduğu anlamına gelmez.
Görme Alanı Testi Nasıl Yapılır?
Görme alanı testi genellikle bilgisayarlı bir perimetri cihazı ile gerçekleştirilir. Test sırasında bir göz değerlendirilirken diğer göz kapatılır ve kişinin cihazdaki sabit bir hedefe bakması istenir.
Cihaz, görüş alanının farklı noktalarında çeşitli ışık uyaranları gösterir. Hastadan gördüğü uyaranları bir düğme aracılığıyla bildirmesi istenir. Test tamamlandıktan sonra diğer göz için de değerlendirme yapılır.
Test sırasında dikkat, yorgunluk, sabit bakışın korunması ve verilen yanıtların tutarlılığı sonuçların güvenilirliğini etkileyebilir. Bu nedenle değerlendirmede yalnızca ortaya çıkan görme alanı haritasına değil, testin güvenilirlik göstergelerine de bakılır.
Görme Alanı Testi Hangi Durumlarda Yapılır?
Görme alanı testi farklı göz ve görme yolu hastalıklarının değerlendirilmesinde kullanılabilir. Testin istenme nedeni, kişinin şikâyetleri ve muayene bulguları ile birlikte belirlenir.
Glokom
Görme alanı testi, glokom değerlendirmesinin önemli parçalarından biridir. Glokomda görme siniri hasarı ilerledikçe görme alanının belirli bölgelerinde fonksiyon kayıpları ortaya çıkabilir.
Bu nedenle test, yalnızca mevcut görme alanı değişikliklerinin değerlendirilmesinde değil, zaman içindeki değişimin takip edilmesinde de kullanılabilir. Glokom tanısı ise görme alanı testi tek başına değerlendirilerek konulmaz; göz muayenesi ve gerekli diğer incelemelerle birlikte ele alınır.
Optik Sinir Hastalıkları
Görme siniri, gözden gelen görsel bilgilerin beyne iletilmesinde görev alır. Optik siniri etkileyen bazı hastalıklarda görme alanının belirli bölgelerinde değişiklikler meydana gelebilir.
Bu nedenle görme alanı testi, optik sinir fonksiyonunun değerlendirilmesine yardımcı olan testlerden biri olabilir.
Görme Yollarını Etkileyen Nörolojik Hastalıklar
Görsel bilgi gözden çıktıktan sonra görme siniri ve beynin farklı bölgelerinden oluşan görme yolları üzerinden ilerler. Bu yapılardaki bazı hastalık veya hasarlar, görme alanında belirli örüntüler şeklinde değişikliklere neden olabilir.
Bu nedenle görme alanı testi, bazı nöro-oftalmolojik değerlendirmelerde hastalığın görme üzerindeki fonksiyonel etkisini ortaya koymaya yardımcı olabilir.
Bazı Retina Hastalıkları
Retinanın belirli bölgelerini etkileyen bazı hastalıklarda da görme alanında değişiklikler görülebilir. Bu durumlarda test, diğer göz muayenesi ve görüntüleme yöntemleriyle birlikte değerlendirilerek görme fonksiyonundaki etkilerin anlaşılmasına katkı sağlayabilir.
Glokomda Görme Alanı Testi Neden Önemlidir?
Glokom değerlendirmesinde farklı testler gözün farklı özellikleri hakkında bilgi verir. Örneğin OCT ile yapısal değerlendirme yapılarak retina ve görme siniri çevresindeki yapıların durumu incelenebilirken, görme alanı testi görme fonksiyonundaki değişikliklerin değerlendirilmesine yardımcı olur.
Bu iki yaklaşım birbirinin alternatifi değildir. Yapısal ve fonksiyonel bulguların birlikte değerlendirilmesi, özellikle takip gereken durumlarda daha kapsamlı bir değerlendirme sağlayabilir.
Görme alanı testlerinin zaman içinde tekrarlanması da önem taşıyabilir. Önceki sonuçlarla karşılaştırma yapılarak görme alanındaki değişikliklerin seyri değerlendirilebilir.
Görme Alanı Testi Sonucu Nasıl Değerlendirilir?
Test sonucunda ortaya çıkan görme alanı haritası, görüşün farklı bölgelerindeki duyarlılığın dağılımı hakkında bilgi verir. Değerlendirmede değişikliklerin yeri, dağılımı, tekrarlanabilirliği ve testin güvenilirlik göstergeleri dikkate alınır.
Tek bir test sonucu her zaman kesin bir hastalık tanısı anlamına gelmez. Sonuçlar kişinin şikâyetleri, göz muayenesi ve gerektiğinde OCT gibi diğer incelemelerle birlikte değerlendirilir. Özellikle takiplerde önceki testlerle karşılaştırma yapılması, zaman içindeki değişikliklerin anlaşılmasına yardımcı olabilir.
Görme Alanı Testi Ağrılı mıdır?
Görme alanı testi gözün içine herhangi bir işlem yapılmasını gerektiren bir test değildir ve genel olarak ağrılı değildir. Bununla birlikte test boyunca sabit bir noktaya dikkatle bakılması gerektiğinden bazı kişilerde yorucu olabilir.
Testin güvenilir şekilde tamamlanabilmesi için değerlendirme sırasında dikkat ve sabit bakışın mümkün olduğunca korunması önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Görme alanı testi ne kadar sürer?
Testin süresi kullanılan yönteme ve uygulanan protokole göre değişebilir. Her göz ayrı değerlendirildiği için toplam süre kişinin test performansına ve değerlendirme kapsamına bağlıdır.
Görme alanı testi ile göz numarası ölçülür mü?
Hayır. Görme alanı testi gözlük numarasını belirlemek için yapılmaz. Temel amacı görüş alanının farklı bölgelerindeki görsel duyarlılığı değerlendirmektir.
Görme alanı testi glokom tanısı koyar mı?
Hayır. Görme alanı testi glokom değerlendirmesinde önemli bir fonksiyonel testtir ancak tek başına glokom tanısı koydurmaz. Sonuçlar göz muayenesi ve diğer gerekli incelemelerle birlikte değerlendirilir.
Görme alanı testi neden tekrar yapılır?
Özellikle takip gereken hastalıklarda görme alanındaki değişimin zaman içinde izlenmesi için test tekrarlanabilir. Önceki sonuçlarla karşılaştırma, mevcut durumun seyri hakkında bilgi sağlayabilir.
Görme alanı testi normal çıkarsa gözüm tamamen sağlıklı mıdır?
Hayır. Görme alanının normal olması, gözün tüm yapılarının veya tüm göz hastalıklarının normal olduğu anlamına gelmez. Görme alanı testi, görmenin belirli bir fonksiyonunu değerlendirir ve sonuç diğer muayene ve testlerle birlikte ele alınır.
editör iletişim: originstudio.team@gmail.com