Göz Anjiyosu (FFA) Nedir, Neden Yapılır?

Göz muayenesi sırasında doktorunuzun "Göz anjiyosu yapalım." demesi birçok kişide ilk anda endişe oluşturabilir. "Kalp anjiyosu gibi bir işlem mi?", "Gözüme iğne mi yapılacak?" veya "Neden buna ihtiyaç duyuldu?" gibi sorular oldukça yaygındır.

Aslında göz anjiyosu, retina ve göz damarlarının ayrıntılı şekilde değerlendirilmesini sağlayan önemli bir tanı yöntemidir. Özellikle diyabete bağlı göz hastalıkları, sarı nokta hastalığı ve retina damar problemlerinde, yalnızca gözün görüntüsüne bakmak her zaman yeterli olmayabilir. Bu noktada göz anjiyosu, damarların nasıl çalıştığını göstererek tanının netleşmesine ve en doğru tedavi planının oluşturulmasına yardımcı olur.

Göz Anjiyosu (FFA) Nedir?

Göz anjiyosu, tıbbi adıyla Fundus Floresein Anjiyografi (FFA), retina damarlarının özel bir boya yardımıyla görüntülendiği ileri tanı yöntemidir.

İşlem sırasında kol damarından floresan özellik taşıyan özel bir boya verilir. Bu boya kısa süre içinde göz damarlarına ulaşır. Ardından özel bir kamera ile retina damarlarının farklı zamanlardaki görüntüleri kaydedilir.

Bu sayede yalnızca damarların görünümü değil;

• Kan akışının düzeni,
• Damar tıkanıklıkları,
• Damarlardan sıvı sızıntısı,
• Yeni damar oluşumları,
• Retina dolaşımındaki bozukluklar

ayrıntılı şekilde değerlendirilebilir.

Başka bir ifadeyle FFA, gözün fotoğrafını çekmekten çok, retinanın damar haritasını çıkarmayı sağlayan bir incelemedir.

Göz Anjiyosu Neden Yapılır?

Bazı retina hastalıkları yalnızca gözün dış görünümüne bakılarak tam olarak değerlendirilemez.

Örneğin retina üzerinde ödem oluşmasının nedeni, damar tıkanıklığı mı, diyabete bağlı damar hasarı mı yoksa farklı bir hastalık mı olduğu ancak damar dolaşımı incelendiğinde anlaşılabilir.

Bu nedenle FFA;

• Tanıyı doğrulamak,
• Hastalığın yaygınlığını belirlemek,
• Tedavi planını oluşturmak,
• Uygulanan tedavinin etkinliğini değerlendirmek

amacıyla istenebilir.

Birçok durumda göz anjiyosu, "Hastalık var mı?" sorusundan çok, "Hastalık hangi aşamada ve nasıl tedavi edilmeli?" sorusunun cevabını verir.

Hangi Hastalıklarda Göz Anjiyosu İstenir?

FFA, retina ve damar hastalıklarının değerlendirilmesinde en sık başvurulan yöntemlerden biridir.

En sık kullanıldığı durumlar şunlardır:

• Diyabetik retinopati
• Yaşa bağlı sarı nokta hastalığı (Makula dejenerasyonu)
• Retina damar tıkanıklıkları
• Makula ödemi
• Retina damar yapısındaki bozukluklar
• Retina iltihapları (Üveit ile ilişkili retina tutulumları)
• Nedeni açıklanamayan görme kaybı

Bu hastalıklarda damarların hangi bölgelerinde sorun olduğu ve tedavi gerektiren alanlar FFA sayesinde ayrıntılı olarak görülebilir.

Göz Anjiyosu Nasıl Yapılır?

İşlem öncesinde çoğu hastada göz bebeği büyütücü damlalar uygulanır. Bunun nedeni, retina görüntülerinin daha geniş bir açıyla alınabilmesidir.

Göz Muayenesinde Göz Bebeği Neden Büyütülür?

Daha sonra kol toplardamarından floresan boya enjekte edilir.

Boya göz damarlarına ulaştığında özel fundus kamera sistemi ardışık görüntüler kaydeder. İlk saniyelerde atardamarlar, ardından toplardamarlar ve son aşamada retina damarlarının tamamı değerlendirilir.

Tüm işlem genellikle 10-15 dakika içerisinde tamamlanır.

İşlem sırasında göze herhangi bir iğne yapılmaz ve cihaz göze temas etmez.

OCT ile Göz Anjiyosu Aynı Şey midir?

Hayır.

Bu iki inceleme birbirini tamamlar ancak aynı bilgiyi vermez.

Bazı hastalarda yalnızca OCT yeterli olabilir. Ancak damar dolaşımının ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğinde FFA önemli bilgiler sağlar.

Bu nedenle doktorunuz hem OCT hem de göz anjiyosu isteyebilir. Bu durum gereksiz tetkik yapıldığı anlamına gelmez; iki yöntem farklı soruların cevabını verir.

OCT (Göz Tomografisi) Nedir, Neden Çekilir?

Göz Anjiyosu Ağrılı Bir İşlem midir?

İşlemin en fazla hissedilen kısmı kol damarına yapılan kısa süreli damar yolu açılmasıdır.

Bunun dışında göz içerisinde ağrı hissedilmez.

Fotoğraf çekimi sırasında parlak flaş ışıkları nedeniyle kısa süreli rahatsızlık hissedilebilir ancak bu durum geçicidir.

İşlem Sonrasında Neler Yaşanabilir?

Göz anjiyosu sonrasında en sık görülen durumlar tamamen geçicidir.

Bunlar arasında:

• Ciltte hafif sarı renk değişikliği
• İdrarın turuncuya yakın renkte görülmesi
• Kısa süreli mide bulantısı
• Göz bebeği büyütüldüyse birkaç saat süren bulanık görme

yer alabilir.

Özellikle idrar rengindeki değişiklik birçok hastayı endişelendirse de bu durum, verilen floresan boyanın vücuttan doğal yollarla atılmasından kaynaklanır ve genellikle 24 saat içinde tamamen normale döner.

Göz Anjiyosu Tedavi Kararını Nasıl Etkiler?

Göz anjiyosunun en önemli avantajı yalnızca hastalığı göstermek değildir.

Elde edilen görüntüler sayesinde;

• Lazer tedavisine ihtiyaç olup olmadığı,
• Göz içi ilaç enjeksiyonunun gerekli olup olmadığı,
• Hastalığın yalnızca takip edilip edilmeyeceği,
• Tedavinin hangi bölgeye uygulanacağı

çok daha doğru şekilde planlanabilir.

Bu nedenle FFA, özellikle retina hastalıklarında kişiye özel tedavi planlamasının önemli basamaklarından biridir.

Sık Sorulan Sorular

Göz anjiyosu sırasında göze iğne yapılır mı?

Hayır. İşlem sırasında boya kol damarından uygulanır. Göze iğne yapılmaz.

Göz anjiyosu ne kadar sürer?

Hazırlık ve görüntüleme süreciyle birlikte işlem genellikle 10-15 dakika içerisinde tamamlanır.

Göz anjiyosu zararlı mıdır?

Uygun hastalarda uzun yıllardır güvenle kullanılan bir tanı yöntemidir. Ancak kullanılan boya nedeniyle alerji öyküsü bulunan hastaların işlem öncesinde mutlaka doktorlarını bilgilendirmeleri gerekir.

Göz anjiyosundan sonra araç kullanılabilir mi?

Eğer göz bebeği büyütücü damla kullanıldıysa birkaç saat boyunca bulanık görme ve ışık hassasiyeti gelişebilir. Bu nedenle araç kullanmadan önce görüşün normale dönmesi beklenmelidir.

Göz anjiyosu ile hangi hastalıklar tespit edilebilir?

Diyabetik retinopati, sarı nokta hastalığı, retina damar tıkanıklıkları, makula ödemi ve retina damar yapısını etkileyen birçok hastalık göz anjiyosu ile ayrıntılı şekilde değerlendirilebilir.

Her retina hastasına göz anjiyosu yapılır mı?

Hayır. Göz anjiyosu her hasta için gerekli değildir. Muayene bulguları, OCT sonuçları ve hastanın klinik durumu birlikte değerlendirilerek bu incelemeye ihtiyaç olup olmadığına göz hastalıkları uzmanı karar verir.

- FFA (Fundus Floresein Anjiografi) Göz Anjiyosu Nedir? Ne amaçla kullanılır?

editör iletişim: originstudio.team@gmail.com