Kısa cevap
Katarakt ameliyatından sonra önerilen damlaları düzenli kullanmak, gözü ovmamak ve kirden, sudan ve darbeden korumak en önemli noktalardır. Hafif batma, sulanma ve ışık rahatsızlığı olabilir. Ağrının artması, görmenin azalması veya belirgin kızarıklık ise zaman kaybetmeden hekime başvurmayı gerektirir. Süreler ve kısıtlamalar kişiye göre değişir.
Katarakt ameliyatından sonra iyileşmeyi destekleyen üç temel kural vardır: damlaları önerildiği gibi kullanmak, gözü ovmamak ve kontrollere gitmek. Çoğu kişi ilk günlerde günlük işlerine yavaş yavaş dönebilir; yine de iyileşme hızı kişiye göre değişir ve hekiminizin verdiği yazılı talimat her zaman önceliklidir.
Ameliyattan sonra damlalar neden kullanılır?
Ameliyat sonrasında genellikle enfeksiyonu önlemeye yönelik bir antibiyotik damla ve iltihabı kontrol etmeye yönelik bir damla önerilir. Yayımlanan derlemelere göre göz içi iltihabını kontrol altında tutmak için steroid damlalar iyileşmenin temel parçasıdır. Makulanın (görmenin merkezi) şişmesini, yani kistoid makula ödemini önlemek için bazı hastalarda steroidlere ek olarak steroid olmayan iltihap giderici damlalar da kullanılır.
Bu damlaların bir kısmı gözün yüzeyini etkileyebilir. Ameliyattan sonra göz kuruluğu görülebildiği ve damlaların seçiminin bunu etkileyebildiği bildirilmiştir. Bu nedenle damla programı kişiye göre belirlenir; kendiliğinizden değiştirmemeniz gerekir.
- Damlaları saatleri ve sırası belirtildiği gibi kullanın.
- Damlalamadan önce ellerinizi yıkayın; şişe ucunu göze ya da kirpiğe değdirmeyin.
- İki farklı damla kullanıyorsanız arada birkaç dakika bekleyin.
- Kendinizi iyi hissetseniz bile damlaları hekimin belirlediği süre boyunca sürdürün.
Ameliyattan sonra ilk günlerde neler yaşanabilir?
İlk günlerde hafif batma, yabancı cisim hissi, sulanma, ışığa hassasiyet ve bulanık görme olabilir. Bunlar sık görülür ve genellikle zamanla azalır. Görme düzelirken gündüz ve gece farklı görüldüğü dönemler de yaşanabilir.
Ameliyat sonrası ilk görme ve gözlük gereksinimi hakkında bilgi için katarakt ameliyatından sonra gözlük gerekir mi yazısına bakabilirsiniz.
Günlük yaşamda nelere dikkat etmelisiniz?
- Gözü ovmayın ve bastırmayın. Uyurken gözü korumak için hekiminizin önerdiği koruyucu kapağı kullanın.
- Suyu ve sabunu uzak tutun. Yüzünüzü yıkarken gözünüze su, sabun veya şampuan kaçırmayın. Havuz ve denize girmeyi hekiminiz izin verene kadar ertelemelisiniz.
- Göz makyajı yapmayın ve gözü kirleten ortamlardan (toz, duman, bahçe işleri) kaçının.
- Ağır kaldırmaktan ve öne eğilerek zorlanmaktan hekiminizin belirttiği süre boyunca kaçının.
- Güneş gözlüğü takın. Dışarıda ışık ve rüzgâr rahatsızlığını azaltır, gözü olası darbelerden korur.
- Okuma, televizyon izleme ve telefon kullanımı serbesttir; gözünüz yorulursa ara verin.
Araç kullanımı, işe dönüş ve spor için hekiminizin onayını bekleyin. Akıllı mercek takılan kişiler için bu konuları akıllı mercek sonrası günlük yaşam yazısında ayrıca anlattık.
Kontrol muayeneleri neden önemlidir?
Ameliyattan sonraki ilk gün, birinci hafta ve sonraki haftalarda kontrol muayenesi planlanır. Bu ziyaretlerde göz içi basıncı, kornea, ameliyat yarası ve göz içi iltihabı değerlendirilir. Kontrol gün ve saatlerini aksatmamak, olası sorunların erken fark edilmesini sağlar. Kontrol sonrasında gözlük numarası da netleşir.
Hangi belirtilerde hemen hekime başvurmalısınız?
Şu belirtilerden herhangi biri olursa kontrol gününü beklemeyin:
- Giderek artan ya da ağrı kesicilerle geçmeyen göz ağrısı.
- Görmede ani azalma veya giderek artan bulanıklık.
- Belirgin göz kızarıklığı, sarı veya yeşil akıntı.
- Işık çakmaları, uçuşan noktaların birden artması ya da görüş alanında perde veya gölge.
- Bulantı ve kusma ile birlikte gelen şiddetli baş veya göz ağrısı.
Bunlar enfeksiyon, göz içi basıncı yüksekliği veya retina sorunları gibi acil değerlendirme gerektiren durumların işareti olabilir. Ameliyatın olası riskleri hakkında geniş bilgi için katarakt ameliyatının riskleri nelerdir yazısına göz atın.
Yara iyileşmesi ve kuru göz konusunda ne bilinmeli?
Ameliyat sonrası yara iyileşmesini incelemeyi amaçlayan çalışmalar, ameliyatta kullanılan damlaların yara görünümüne etkisini değerlendirmiştir. Bununla birlikte günlük uygulamada önemli olan, hekiminizin önerdiği damla programına uymaktır. Göz kuruluğu hissi devam ederse suni gözyaşı kullanımı konusunda hekiminize danışın; kendi başınıza farklı bir damla eklemeyin.
İyileşme sürecinde nelere hazırlıklı olmalısınız?
İyileşme düz bir çizgi izlemeyebilir; bir gün görme netken ertesi gün biraz bulanık olabilir. Bu dalgalanma çoğu zaman beklenen bir durumdur. Ameliyat olan gözle diğer göz arasındaki fark, ikinci göz ameliyat olana kadar rahatsız edici gelebilir. Böyle bir dönemde geçici bir gözlük kullanmanız önerilebilir. Evde düşme riskini azaltmak için aydınlatmayı iyileştirmek, kaygan zeminlerden kaçınmak ve damlaları kolay ulaşabileceğiniz bir yerde tutmak da yararlı olur. Yanınızda ameliyat sonrası ilk günlerde yardım edebilecek biri olması, damla düzenini ve kontrol ziyaretlerini kolaylaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ameliyattan sonra gözümü ne zaman yıkayabilirim?
Yüzünüzü ve saçınızı dikkatle yıkayabilirsiniz; ancak gözün içine su veya sabun kaçırmamalısınız. Gözü nasıl temizleyeceğiniz konusunda hekiminizin talimatına uyun.
Damlaları ne kadar süre kullanacağım?
Süre kişiden kişiye değişir ve genellikle birkaç hafta sürer. Damlaları kendi kararınızla erken bırakmayın; bırakma zamanını hekiminiz belirler.
Ameliyattan sonra bulanık görmem normal mi?
İlk günlerde bulanıklık sık görülür ve genellikle azalır. Ancak görme giderek kötüleşiyorsa veya ağrı eşlik ediyorsa hemen muayeneye gelin.
Gözüme bir şey kaçarsa ne yapmalıyım?
Gözü ovmayın. Temiz bir ortamda gözün kapalı kalmasını sağlayın ve hekiminizle iletişime geçin. Darbe aldıysanız beklemeden başvurun.
Bilimsel kaynaklar
- Kato K, Miyake K, Hirano K, et al.. Management of Postoperative Inflammation and Dry Eye After Cataract Surgery. Cornea. 2019. PMID: 31498249
- KhalafAllah MT, Basiony A, Salama A. Difluprednate versus Prednisolone Acetate after Cataract Surgery: a Systematic Review and Meta-Analysis. BMJ Open. 2019. PMID: 31678934
- You R, Han Y. A meta-analysis of topical Ketorolac's effect on surgical site wound healing post-cataract surgery. Int Wound J. 2024. PMID: 38272819



