Kısa cevap
Bulanıklaşan göz merceği ışığı retinaya düzgün odaklamak yerine saçar. Bu yüzden gece karşıdan gelen farlar parlama ve ışık halkası olarak görünür, loş ortamda kontrast azalır ve yol işaretleri zor seçilir. Gece sürüşte zorlanma, göz muayenesi için yeterli nedendir; araç kullanma kararı muayene sonrasında verilir.
Katarakt, gece araç kullanmayı zorlaştırır çünkü bulanıklaşan mercek gelen ışığı retinaya düzgün odaklamak yerine göz içinde saçar. Karşıdan gelen farlar parlama ve ışık halkası olarak görünür, loş ortamda kontrast azalır ve yol çizgileri ya da tabelalar zor seçilir. Gece sürüşte bu tür sorunlar yaşıyorsanız göz muayenesi olmanız yerinde olur.
Katarakt geceleri görmeyi nasıl etkiler?
Sağlıklı bir mercek ışığı tek bir noktada toplar. Katarakt geliştikçe mercek içindeki bulanıklık ışığı farklı yönlere dağıtır. Gündüz bu etki fark edilmeyebilir; ancak gece, karanlık ortamda parlak bir ışık kaynağı olduğunda belirginleşir. Çünkü karanlıkta göz bebeği genişler ve merceğin daha geniş bir alanından ışık geçer.
Hastalar bunu çoğunlukla şöyle tarif eder:
- Karşıdan gelen farların etrafında halka ya da hare görmek.
- Işıklarda yıldız gibi dağılma ya da şiddetli göz kamaşması.
- Loş ışıkta nesnelerin silik görünmesi, yol çizgilerinin seçilememesi.
- Renklerin soluk ya da sarımsı görünmesi.
Kataraktın genel belirtileri için katarakt nedir ve belirtileri nelerdir yazımıza bakabilirsiniz.
Gece görme sorunu her zaman katarakt mıdır?
Hayır. Parlama ve halo, başka nedenlerle de ortaya çıkabilir. Örneğin gözlük numarası eskimiş olabilir, göz kuruluğu görüntüyü bozabilir ya da daha önce lazer ameliyatı geçirmiş olabilirsiniz. Lazer sonrası gece görüşündeki değişikliklerle ilgili bir çalışmada, başarılı LASIK ameliyatından sonra gece koşullarında halo bozukluğunun arttığı ve bunun korneanın yüksek dereceli sapmalarıyla ilişkili olduğu bildirilmiştir. Ayrıntılar için lazer sonrası gece görüşü ve halo yazısına bakabilirsiniz.
Bu nedenle şikâyetin kaynağını anlamak için muayene gerekir. Tedavi, nedene göre değişir.
Gece araç kullanmak güvenli mi?
Gece sürüşte zorlanıyorsanız kendinizin ve başkalarının güvenliği açısından dikkatli olmanız gerekir. Muayeneye kadar şu önlemler yardımcı olabilir:
- Mümkünse geceleri uzun yolculuklardan kaçınmak.
- Camları ve gözlük camlarını temiz tutmak.
- Gözlük numaranızı güncel tutmak.
- Rahatsızlığınızı hekiminizle paylaşmak.
Araç kullanıp kullanmayacağınıza ilişkin karar, görme düzeyinizin muayenede değerlendirilmesiyle verilir. Bu önlemler kataraktı tedavi etmez, yalnızca geçici rahatlık sağlayabilir.
Ameliyat ne zaman gündeme gelir?
Gece parlaması ve kontrast kaybı günlük yaşamınızı, özellikle sürüşü, kısıtlıyorsa ameliyat konuşulabilir. Ameliyatta bulanık mercek alınır ve yerine yapay bir göz içi mercek konur. Zamanlama kişiye göre değişir; katarakt ameliyatı ne zaman yapılmalı yazımız bu karar için yol gösterir.
Ameliyat sonrası gece görüşü nasıl olur?
Katarakt ameliyatı sonrasında çoğu kişi, bulanıklığın giderilmesiyle gece görüşünde rahatlama bekler. Ancak mercek türü sonucu etkiler. Sistematik bir derlemeye göre çok odaklı mercekler gözlük bağımsızlığını artırmakla birlikte ışık halkaları gibi görsel yan etkiler ve özellikle zayıf ışıkta ya da parlamada kontrast duyarlılığı kaybı daha sık bildirilmiştir. Geceleri çok araç kullanıyorsanız bunu mercek seçiminde hekiminizle konuşmanız önemlidir. Konuyla ilgili akıllı mercekte gece görüşü neden önemlidir yazısını okuyabilirsiniz.
Hemen hekime ne zaman başvurmalısınız?
Şu belirtilerde beklemeden bir göz hekimine başvurun:
- Bir gözde ani görme kaybı.
- Şiddetli göz ağrısı, kızarıklık ve bulantı.
- Işık çakmaları, birden artan uçuşan noktalar ya da görüntüde perde inmesi.
Muayenede neler değerlendirilir?
Gece sürüş şikâyetiyle başvurduğunuzda hekim yalnızca mercek bulanıklığına değil, görmeyi etkileyebilecek diğer etkenlere de bakar. Bu, şikâyetinizin gerçek nedenini bulmayı ve doğru tedaviyi seçmeyi sağlar.
- Görme düzeyiniz ve gözlük numaranız ölçülür.
- Mercek bulanıklığı, özel bir mikroskopla incelenir.
- Göz yüzeyi ve kornea, kuruluk ve yüzey düzensizliği açısından değerlendirilir.
- Göz dibi, retina ve makula açısından incelenir.
- Daha önce lazer ya da başka göz ameliyatı geçirip geçirmediğiniz sorulur.
Muayene sonucuna göre izlem, gözlük değişimi, yüzey tedavisi ya da ameliyat önerilebilir. Şikâyetlerinizi ve sürüş alışkanlıklarınızı hekiminize açıkça anlatmanız, kararı kolaylaştırır. Araç kullanma konusunda yasal sınırlar ve sorumluluklar da ayrıca geçerlidir; bu konuda hekiminizin görüşünü almanız yerinde olur.
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Şikâyetlerinizin nedeni, gözün genel durumu, eşlik eden hastalıklar ve beklentileriniz birlikte değerlendirilerek size özel bir plan yapılır. Merak ettiklerinizi hekiminize açıkça sormaktan çekinmeyin; bilgilenmiş bir hasta, kararın her aşamasına daha rahat katılır. Belirtileriniz değişir ya da ağırlaşırsa, planlanan kontrol tarihini beklemeden başvurmanız gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Gündüz iyi görüyorum, gece görmüyorum. Katarakt olabilir mi?
Olabilir; katarakt gece parlamasını gündüzden önce belli edebilir. Ancak gözlük numarası ve göz kuruluğu gibi başka nedenler de olabilir. Muayene gerekir.
Gece sürüş için özel gözlük işe yarar mı?
Sarı camlı "gece gözlüklerinin" katarakt kaynaklı sorunları düzelttiği gösterilmiş değildir. Güncel numaralı, yansıma önleyici gözlük bazı kişilere rahatlık sağlayabilir; hekime danışın.
Ameliyattan sonra gece parlaması geçer mi?
Birçok kişide bulanıklıktan kaynaklanan sorunlar azalır; ancak mercek türüne bağlı ışık halkaları olabilir. Beklentiler ameliyat öncesi konuşulmalıdır.
Araç kullanmaya ne zaman devam edebilirim?
Bu süre kişiye göre değişir. Hekiminiz görme düzeyinizi değerlendirdikten sonra karar verir.
Bilimsel kaynaklar
- Villa C, Gutiérrez R, Jiménez JR, et al.. Night vision disturbances after successful LASIK surgery. Br J Ophthalmol. 2007. PMID: 17314153
- Wang SY, Stem MS, Oren G, et al.. Patient-centered and visual quality outcomes of premium cataract surgery: a systematic review. Eur J Ophthalmol. 2017. PMID: 28574135



