Kornea Topografisi Nedir? Hangi Durumlarda Çekilir?

Kornea topografisi, gözün en önündeki saydam tabaka olan korneanın şeklini haritalayan bir ölçümdür. Kornea, göze giren ışığı kıran en güçlü yapıdır. Yüzeyindeki küçük eğrilik farkları bile görme kalitesini değiştirebilir. Bu nedenle lazer ameliyatı, katarakt cerrahisi ve keratokonus değerlendirmesinde kornea topografisi temel ölçümler arasında yer alır.

Test temassızdır ve birkaç saniye sürer. Kişi cihaza çenesini yerleştirir ve karşısındaki sabit bir ışığa bakar. Cihaz korneanın yüzeyini tarar ve sonuçları renkli haritalar hâlinde gösterir. İşlem sırasında göze dokunulmadığı için ağrı ya da rahatsızlık hissedilmez.

Topografi ile tomografi arasındaki fark nedir?

Klasik topografi cihazları korneaya halkalar (Placido halkaları) yansıtır. Bu halkaların yüzeyden nasıl yansıdığını ölçerek korneanın ön yüzeyinin eğriliğini hesaplar. Kornea tomografisi ise dönen bir kamerayla (Scheimpflug görüntüleme) korneanın ön ve arka yüzeyini birlikte görüntüler. Tomografi ayrıca korneanın farklı noktalardaki kalınlığını da ölçer.

Bu ayrım önemlidir, çünkü bazı kornea hastalıkları ilk olarak arka yüzeyde ya da kalınlık dağılımında iz bırakır. Günlük kullanımda iki ölçüm de çoğu zaman "kornea topografisi" adıyla anılır. Birçok güncel cihaz bu iki yöntemi aynı ölçümde birleştirir.

Kornea topografisi hangi durumlarda çekilir?

  • Lazer ameliyatı öncesinde: Korneanın yapısının lazer tedavisine uygun olup olmadığı değerlendirilir. Bu ölçümle, belirti vermeyen erken keratokonus ya da şüpheli kornea desenleri araştırılır.
  • Keratokonus tanısı ve takibinde: Hastalığın ilerleyip ilerlemediği ölçümler karşılaştırılarak izlenir. Cross-linking tedavisinin zamanlaması da bu takiple belirlenir.
  • Katarakt ve akıllı mercek planlamasında: Korneadaki astigmatın miktarı ve düzeni ölçülür. Bu bilgi, astigmat düzelten (torik) merceğin gerekip gerekmediğini değerlendirmede kullanılır.
  • Ameliyat sonrası değerlendirmede: Katarakt ya da kornea ameliyatından sonra kalan astigmat incelenir.
  • Kontakt lens uyumunda: Özellikle düzensiz korneada lensin göze nasıl oturacağının planlanmasına yardımcı olur.

Erken evre keratokonus, rutin biyomikroskop muayenesinde normal görünebilir. Bu nedenle lazer ameliyatı düşünen kişilerde ve göz numarası kısa sürede değişen gençlerde topografi özellikle değerlidir. Keratokonusun nasıl izlendiği ve hangi aşamada tedavi edildiği, keratokonus ve cross-linking tedavisi yazısında anlatılıyor.

Renkli haritalar ne gösterir?

Haritalarda kırmızı ve turuncu gibi sıcak renkler korneanın daha dik, yani ışığı daha güçlü kıran bölgelerini gösterir. Mavi ve yeşil gibi soğuk renkler ise daha düz bölgeleri gösterir. Sağlıklı bir korneada renkler genellikle düzenli ve simetrik dağılır. Düzensiz astigmatta ya da keratokonusta bu dağılım bozulabilir.

Harita                                              Ne gösterir?                                  Hangi değerlendirmede öne çıkar?
Eğrilik haritası Korneanın bölgelere göre ne kadar dik ya da düz olduğunu Astigmatın miktarı ve düzeni
Yükselti haritası Ön ve arka yüzeyin ideal bir yüzeyden ne kadar öne ya da geriye saptığını Erken keratokonus taraması
Kalınlık haritası (pakimetri) Korneanın farklı noktalardaki kalınlığını ve en ince bölgesinin yerini Lazer uygunluğu, keratokonus takibi

Kornea kalınlığı, lazer tedavisinde ne kadar doku işlenebileceğini belirleyen ölçütlerden biridir. İnce korneanın lazer kararını nasıl etkilediği, ince korneada lazer yazısında ele alınıyor.

Ölçümü etkileyen durumlar nelerdir?

Topografi sonucu, korneanın o andaki yüzeyini yansıtır. Bu nedenle bazı durumlar ölçümü geçici olarak değiştirebilir:

  • Kontakt lens kullanımı, korneanın şeklini geçici olarak değiştirebilir. Bu yüzden ölçümden önce lensin belirli bir süre çıkarılması istenebilir. Bu süre lens türüne göre değişir.
  • Göz kuruluğu, gözyaşı tabakasını bozarak haritalarda düzensizlik oluşturabilir.
  • Kornea yüzeyindeki skarlar ve bulanıklıklar ölçümün güvenilirliğini azaltabilir.

Göz kuruluğu olan kişilerde, ölçümler tekrarlanmadan önce göz yüzeyinin tedavi edilmesi gerekebilir. Bu konunun lazer kararına etkisi, göz kuruluğu lazer ameliyatına engel mi yazısında ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Sık Sorulan Sorular

Kornea topografisi çekilmeden önce hazırlık gerekir mi?

Kontakt lens kullananlara, ölçümden önce lensi ne kadar süre çıkarmaları gerektiği muayene planlanırken söylenir. Bunun dışında özel bir hazırlık gerekmez. Göz bebeğini büyüten damla genellikle bu ölçüm için kullanılmaz.

Topografi ile göz numarası ölçülür mü?

Hayır. Topografi korneanın şeklini ölçer. Göz numarası ise ayrı cihazlarla ve görme muayenesiyle belirlenir. Ancak korneadaki astigmat, göz numarasındaki astigmatın kaynağını anlamaya yardımcı olur.

Topografide düzensizlik çıkması keratokonus olduğumu mu gösterir?

Her zaman değil. Göz kuruluğu, kontakt lens etkisi ya da ölçüm sırasında göz kırpma gibi nedenler de haritada düzensizlik yaratabilir. Keratokonus tanısı, tekrarlanan ölçümler ve göz muayenesi birlikte değerlendirilerek konur.

Katarakt ameliyatından önce neden topografi çekilir?

Mercek gücü hesaplanırken korneanın eğriliği ve astigmatı hesaba katılır. Astigmatın düzenli mi düzensiz mi olduğu, torik ya da akıllı merceğin uygun olup olmadığını etkiler. Katarakt öncesindeki diğer ölçümler, katarakt ameliyatında hangi ölçümler sonucu değiştirir yazısında açıklanıyor.

Keratokonus takibinde topografi ne sıklıkla tekrarlanır?

Sabit bir aralık yoktur. Takip sıklığı; kişinin yaşına, hastalığın evresine ve önceki ölçümlerde değişim olup olmadığına göre belirlenir. Hastalığın genç yaşta daha hızlı ilerleyebildiği durumlarda kontroller daha sık planlanabilir.

Lazer ameliyatı olduktan sonra topografi değişir mi?

Evet. Lazer tedavisi korneanın şeklini kalıcı olarak değiştirdiği için ameliyat sonrası haritalar öncekinden farklıdır. İleride katarakt ameliyatı gerekirse, eski ölçümlerin saklanması mercek hesabını kolaylaştırabilir.

Kornea topografisinin sonucu tek bir sayı ya da renge bakılarak yorumlanmaz. Eğrilik, yükselti ve kalınlık haritaları birlikte incelenir; göz muayenesi bulguları ve gerektiğinde tekrarlanan ölçümler de bu değerlendirmeye eklenir. Lazer, mercek ya da keratokonus tedavisine ilişkin karar bu bütünlüğe dayanır.

 

editör iletişim: originstudio.team@gmail.com

Bu sitedeki bilgiler doktor ya da eczacıya danışmanın yerine geçmez. Sitedeki bilgi, yorum ve görüntüler kişileri bilgilendirme amaçlı olup, tanı ve tedaviye yönlendirme amaçlı değildir. Sitemizde anlatılan tüm cerrahi işlemler hastane ortamında uygulanmaktadır.

Online Randevu

Editör ekibi

Editöre Ulaşın

Bu yazıyla ilgili sorunuz, düzeltmeniz veya yorumunuz mu var? Editör ekibimize mesaj gönderin.

Konu: Kornea Topografisi Nedir? Hangi Durumlarda Çekilir?

Bilgileriniz yalnızca mesajınıza yanıt vermek için kullanılır.