Kısa cevap
LASIK, korneanın üst katmanından ince bir kapak (flep) açılıp alttaki dokunun excimer lazerle şekillendirildiği bir lazer göz ameliyatıdır. FemtoLASIK'te bu kapak bıçak yerine femtosaniye lazerle oluşturulur. İkisi de miyopi, hipermetropi ve astigmatta kullanılabilir; uygunluk, muayene ve kornea ölçümlerinden sonra belirlenir.
LASIK, korneanın üst katmanında ince bir kapak (flep) oluşturulduktan sonra alttaki dokunun excimer lazerle şekillendirildiği bir göz numarası düzeltme yöntemidir. FemtoLASIK ise aynı işlemin, kapağın bıçak yerine femtosaniye lazerle hazırlandığı biçimidir. Bu yazıda iki yöntemin ne olduğunu, nasıl uygulandığını ve nelere dikkat edilmesi gerektiğini bulabilirsiniz.
LASIK nedir ve gözde ne değişir?
Göz, ışığı retinaya odaklayamadığında miyopi, hipermetropi veya astigmat ortaya çıkar. Kornea gözün ön yüzeyindeki şeffaf tabakadır ve odaklamanın büyük bölümünü o üstlenir. LASIK'te korneanın eğriliği excimer lazerle çok ince miktarda doku alınarak değiştirilir; böylece ışık retinaya daha doğru odaklanır.
Ameliyatın adımları kısaca şöyledir:
- Göz damlasıyla uyuşturulur ve göz kapakları özel bir araçla açık tutulur.
- Korneada ince bir kapak oluşturulur ve kenarından kaldırılır.
- Açıkta kalan dokuya, kişinin numarasına göre hesaplanmış excimer lazer uygulanır.
- Kapak yerine yatırılır ve kendiliğinden yapışarak iyileşmeye başlar.
FemtoLASIK ile klasik LASIK arasındaki fark nedir?
Fark, kapağın nasıl hazırlandığındadır. Klasik LASIK'te kapak mikrokeratom adı verilen bir bıçakla açılır. FemtoLASIK'te ise bu basamak femtosaniye lazerle yapılır. Literatürdeki değerlendirmelere göre femtosaniye lazerin kullanılması, kapak kesisinin öngörülebilirliğini ve güvenliğini artırmıştır. Excimer lazer ile doku şekillendirme basamağı iki yöntemde de aynıdır.
Femtosaniye lazer bazı kapak sorunlarını azaltmıştır; örneğin epitel büyümesi ve kapakta kırışıklık gibi durumlar daha seyrek görülür. Öte yandan bu teknolojiyle birlikte dikey gaz çıkışı, opak kabarcık tabakası ve geçici ışık hassasiyeti sendromu gibi kendine özgü durumlar da tanımlanmıştır. Bunların çoğu uygun şekilde yönetilebilir, ancak riskin sıfır olmadığını bilmeniz önemlidir. Bu nedenle ameliyat öncesinde olası durumlar ve bunlara karşı alınacak önlemler hekiminizle ayrıntılı konuşulmalıdır.
LASIK kimlere uygun olabilir?
LASIK, miyopi, hipermetropi ve astigmatı olan erişkinlerde değerlendirilebilir. Uygunluk yalnızca numaraya bağlı değildir. Aşağıdaki başlıklar muayenede birlikte ele alınır:
- Kornea kalınlığı, şekli ve haritası.
- Numaranın son dönemde değişip değişmediği.
- Göz kuruluğu, kornea hastalığı gibi eşlik eden durumlar.
- Kişinin mesleği, spor alışkanlıkları ve beklentileri.
Kornea ölçümlerinin neden önemli olduğunu lazer öncesi kornea tetkikleri yazısında okuyabilirsiniz. Kornea çok ince veya düzensizse LASIK yerine yüzeysel bir yöntem ya da göz içi lens gibi farklı bir seçenek gündeme gelebilir.
Diğer lazer yöntemleriyle nasıl karşılaştırılır?
Yüzeyden çalışan PRK'de kapak oluşturulmaz, kornea yüzeyindeki ince tabaka kaldırılarak lazer doğrudan altındaki dokuya uygulanır. Güncel derlemelere göre PRK pek çok aday için hâlâ geçerli bir seçenektir, ancak erken dönemde LASIK'e göre daha fazla rahatsızlık ve daha yavaş görme düzelmesi görülebilir.
Kapak oluşturmayan bir başka yöntem olan SMILE'da ise femtosaniye lazerle korneanın içinde ince bir doku parçası oluşturulur ve küçük bir kesiden çıkarılır. Derlemelerde SMILE'ın güvenlik, etkinlik ve öngörülebilirlik açısından femtosaniye lazerli LASIK'e benzer olduğu, kapakla ilgili sorunların bulunmadığı ve göz kuruluğunun daha çabuk toparlanabildiği bildirilir. Gözün yapısına göre hangisinin daha uygun olabileceğini SMILE Pro mu FemtoLASIK mi yazısında karşılaştırmalı olarak bulabilirsiniz.
Olası riskler ve yan etkiler nelerdir?
Her cerrahi işlemde olduğu gibi LASIK'in de riskleri vardır. Sık görülenler geçici göz kuruluğu, ışık çevresinde halo ve kamaşma, gece görüşünde azalma ve numaranın tam düzelmemesidir. Daha seyrek olarak kapakla ilgili sorunlar, enfeksiyon ve korneanın zayıflayarak öne doğru çıkması (ektazi) görülebilir. Bu nedenle ameliyat öncesi tarama bu kadar titiz yapılır.
Dalga cephesi rehberli LASIK gibi yeni uygulamalar, derlemelere göre görme keskinliği, öngörülebilirlik ve kişinin yakındığı görsel belirtiler açısından bazı üstünlükler sağlayabilir. Yine de her yöntemin sınırlılıkları vardır ve sonuçlar kişiden kişiye değişir.
İyileşme nasıl ilerler?
Çoğu kişi ilk günlerde yanma, sulanma ve ışığa hassasiyet hisseder; damla tedavisi ve göz koruması önerilir. İlk haftada nelere dikkat edileceğini lazer sonrası ilk hafta yazısında bulabilirsiniz. Kontrol muayenelerine düzenli gelmek, iyileşmenin izlenmesi için önemlidir. Hekimin önerdiği damlaları zamanında kullanmak, gözü ovuşturmamak ve ilk günlerde göz çevresini temiz tutmak iyileşmeyi destekler. Görme kalitesinin oturması bazı kişilerde birkaç hafta sürebilir.
Ani görme kaybı, şiddetli göz ağrısı, gözde belirgin kızarıklık veya perde inmesi hissi yaşarsanız beklemeden bir göz hekimine başvurmalısınız.
Sıkça Sorulan Sorular
FemtoLASIK'te kesi bıçakla mı yapılır?
Hayır. FemtoLASIK'te kapak bıçakla değil, femtosaniye lazerle hazırlanır. Doku şekillendirme için ise excimer lazer kullanılır.
LASIK ameliyatı sırasında ağrı olur mu?
Göz damlayla uyuşturulduğu için işlem sırasında genellikle ağrıdan çok basınç ve dokunma hissi olur. Ameliyat sonrasında ilk saatlerde yanma ve sulanma olabilir; yoğunluğu kişiden kişiye değişir.
LASIK'ten sonra numara geri gelebilir mi?
Bazı kişilerde zamanla numarada kayma görülebilir. Bunun nedenlerini ve çözüm yollarını anlatan lazer sonrası numara geri gelir mi yazısına göz atabilirsiniz.
Herkes LASIK olabilir mi?
Hayır. Kornea yapısı, numara düzeyi ve göz sağlığı değerlendirilir; bazı kişilerde başka bir yöntem daha uygun olabilir. Karar muayene sonrasında verilir.
Bilimsel kaynaklar
- dos Santos AM, Torricelli AA, Marino GK, et al.. Femtosecond Laser-Assisted LASIK Flap Complications. J Refract Surg. 2016. PMID: 26812715
- Manche E, Roe J. Recent advances in wavefront-guided LASIK. Curr Opin Ophthalmol. 2018. PMID: 29708931
- Titiyal JS, Kaur M, Shaikh F, et al.. Small incision lenticule extraction (SMILE) techniques: patient selection and perspectives. Clin Ophthalmol. 2018. PMID: 30233132
- Fuest M, Mehta JS. Advances in refractive corneal lenticule extraction. Taiwan J Ophthalmol. 2021. PMID: 34295616



