PRK Nedir? Kimler İçin Tercih Edilir?

Hazırlayan: Editör Ekibi

Kısa cevap

PRK (fotorefraktif keratektomi), korneanın en dıştaki epitel tabakası kaldırıldıktan sonra excimer lazerle numaranın düzeltildiği bir lazer göz ameliyatıdır. Flep oluşturulmaz. İyileşme LASIK'ten daha yavaştır ve ilk günlerde rahatsızlık olabilir. İnce kornea veya yüzeye bağlı riskler gibi durumlarda tercih edilebilir; uygunluk muayeneyle belirlenir.

PRK (fotorefraktif keratektomi), korneanın en dıştaki epitel tabakası kaldırıldıktan sonra excimer lazerle göz numarasının düzeltildiği bir lazer göz ameliyatı yöntemidir. LASIK'ten farkı, kornea içinde bir flep oluşturulmamasıdır. PRK, excimer lazerle yapılan ilk kornea girişimidir ve uzun süredir dünyada en çok uygulanan kornea kırma işlemlerinden biridir.

PRK nasıl yapılır?

İşlem genellikle damla ile uyuşturulan gözde uygulanır. Önce korneanın yüzeyindeki epitel tabakası alınır ya da lazerle kaldırılır. Ardından excimer lazer, korneanın ön kısmını numaraya göre hesaplanan biçimde şekillendirir. İşlemin ardından göze genellikle bir koruyucu yumuşak kontakt lens yerleştirilir. Epitel birkaç gün içinde yeniden örtülür.

PRK'nın bir varyantı, epitelin de lazerle kaldırıldığı transepitelyal PRK'dır. Bu yaklaşımda epitel alma adımı ayrı bir aletle yapılmaz.

PRK ile LASIK arasındaki fark nedir?

Her iki yöntemde de excimer lazer kullanılır; fark, korneanın yüzeye nasıl ulaşıldığındadır. LASIK'te ince bir flep kaldırılır, PRK'da ise yüzey tabakası alınır. Bu fark iyileşme sürecini ve bazı riskleri etkiler. Detaylar için LASIK ve FemtoLASIK nedir? yazısına bakabilirsiniz.

  • PRK'da flep olmadığı için flep ile ilgili komplikasyonlar görülmez.
  • Görme keskinliği daha yavaş yükselir; LASIK ve yeni nesil lenticule yöntemleri (örneğin SMILE) ilk haftalarda daha hızlı görme ve daha az rahatsızlık sağlama eğilimindedir.
  • Cochrane incelemesinde miyopide LASIK ve PRK etkililik, güvenlik ve ağrı puanları açısından karşılaştırılmıştır; hipermetropide de benzer bir inceleme yapılmıştır. Yöntemlerin sonuçları birbirine yakın seyredebilir ve karar kişiye özgüdür.

Femtosaniye lazerle yapılan SMILE Pro ise excimer lazer kullanmayan, ayrı bir yöntemdir; farkları için SMILE ile SMILE Pro arasındaki fark nedir? yazısına bakabilirsiniz.

PRK kimler için tercih edilebilir?

Güncel bir derlemeye göre birçok cerrah, daha hızlı görme iyileşmesi ve ilk dönemde daha az rahatsızlık nedeniyle LASIK ve lenticule çıkarma yöntemlerini ilk seçenek olarak görür; ancak PRK, çoğu kornea kırma adayı için uygun bir alternatif olmayı sürdürür ve bazı durumlarda tercih edilen yöntemdir. Aşağıdaki durumlarda PRK gündeme gelebilir:

  • Kornea kalınlığı flep oluşturmaya veya lenticule yöntemine yeterli olmayan kişiler.
  • Gözde yüzey veya epitel sorunları (örneğin tekrarlayan erozyon öyküsü) bulunan kişiler.
  • Temas riski yüksek spor veya meslek nedeniyle flep ile ilgili riskten kaçınmak isteyenler. Bu konuya sporcular ve temas riski olan meslekler için lazer yazısında değindik.
  • Muayenede LASIK için daha uygun bulunmayan kişiler.

Ameliyat öncesinde topografi ve kalınlık ölçümü bu kararın temelini oluşturur; ayrıntı için lazer öncesi topografi ve pakimetri neden yapılır? yazısına bakabilirsiniz.

Ameliyat sonrası ağrı ve iyileşme nasıl olur?

PRK sonrası ilk günlerde yanma, batma, sulanma ve ışığa duyarlılık olabilir. Epitel iyileşirken rahatsızlık hissi artabilir. Derlemelerde PRK sonrası ağrının şiddetinin kişiden kişiye çok değiştiği ve tek bir stratejinin en etkili olarak kanıtlanmadığı belirtilir. Topikal nonsteroid antiinflamatuvar damlalar ağrı yönetiminde yaygın kullanılır ve kanıtlarla desteklenir; hekimler gerektiğinde başka ilaçlar veya ilaç emdirilmiş bandaj lensler de kullanabilir. Hangi yöntemin kullanılacağı hekimin kararıdır; bu nedenle ağrı kesici ve damla kullanımında yalnızca hekiminizin önerilerine uymalısınız.

Görme, epitel iyileştikçe ve kornea yüzeyi düzeldikçe zamanla netleşir. Hekiminiz iyileşme sürecini muayeneler ile izler. İlk haftada dikkat edilecekler için lazer ameliyatı sonrası ilk hafta yazısına bakabilirsiniz.

PRK'nın riskleri nelerdir?

  • Kornea yüzeyinde bulanıklık (haze) gelişebilir.
  • Göz kuruluğu görülebilir; kornea sinirlerinin etkilenmesi nedeniyle geçici duyarlılık değişiklikleri olabilir. Lazer cerrahisinin kornea sinir işlevini etkileyebildiği ve nadiren nörotrofik keratopati riskine zemin hazırlayabildiği bildirilmiştir.
  • Gece görüşünde halo, kamaşma gibi etkiler olabilir.
  • Kalan numara nedeniyle ek işlem veya gözlük gerekebilir.
  • Enfeksiyon gibi nadir ama ciddi riskler vardır.

Kornea biyomekaniği açısından bir meta-analizde SMILE'ın PRK'ya göre farkları incelenmiştir; bu konu ayrıntı gerektirir ve muayenede kişiye özel değerlendirilir.

İyileşme sürecinde nelere dikkat edilir?

  • Göz damlalarını hekiminizin verdiği sıra ve sürede eksiksiz kullanın.
  • Gözü ovmayın ve koruyucu lens yerindeyken suyun gözünüze kaçmamasına dikkat edin.
  • Parlak ışıkta koruyucu gözlük kullanmak rahatlık sağlayabilir.
  • Kontrol muayenelerini aksatmayın; koruyucu lensin ne zaman çıkarılacağına hekiminiz karar verir.

Acil durumlar

Lazer sonrasında ani görme kaybı, giderek artan şiddetli ağrı, gözün önünde perde veya artan kızarıklık ve akıntı varsa vakit kaybetmeden hekime başvurun.

Sıkça Sorulan Sorular

PRK acı verir mi?

İşlem sırasında göz damla ile uyuşturulur. İlk günlerde rahatsızlık olabilir ve şiddeti kişiye göre değişir. Hekiminiz bu dönem için bir ağrı yönetim planı yapar.

Görme ne zaman netleşir?

PRK'da görme LASIK'e göre genellikle daha yavaş netleşir. Süre kişiye ve numaraya göre değişir; kontrol muayeneleri ile izlenir.

PRK sonrası numara geri gelir mi?

Göz numarası zamanla değişebilir. Ayrıntılı bilgi için excimer lazer sonrası numara geri gelir mi? yazısına bakabilirsiniz.

Ameliyattan sonra ne zaman işime dönebilirim?

İyileşme hızı kişiye göre değişir. Koruyucu lens çıkana ve hekiminiz onaylayana kadar beklemeniz gerekebilir; mesleğinize göre planı hekiminizle konuşun.

Bilimsel kaynaklar

  1. Torricelli AAM, Giglio VB, Garcia R, et al.. Photorefractive Keratectomy: Technical Evolution, Refractive Outcomes, Corneal Wound Healing Response, and Complications. J Refract Surg. 2024. PMID: 39387384
  2. Shortt AJ, Allan BD, Evans JR. Laser-assisted in-situ keratomileusis (LASIK) versus photorefractive keratectomy (PRK) for myopia. Cochrane Database Syst Rev. 2013. PMID: 23440799
  3. Golan O, Randleman JB. Pain management after photorefractive keratectomy. Curr Opin Ophthalmol. 2018. PMID: 29708926
  4. Kristan J, Kang JJ. Neurotrophic keratopathy and refractive surgery. Curr Opin Ophthalmol. 2021. PMID: 33989233

Bu sitedeki bilgiler doktor ya da eczacıya danışmanın yerine geçmez. Sitedeki bilgi, yorum ve görüntüler kişileri bilgilendirme amaçlı olup, tanı ve tedaviye yönlendirme amaçlı değildir. Sitemizde anlatılan tüm cerrahi işlemler hastane ortamında uygulanmaktadır.

Online Randevu

Editör ekibi

Editöre Ulaşın

Bu yazıyla ilgili sorunuz, düzeltmeniz veya yorumunuz mu var? Editör ekibimize mesaj gönderin.

Konu: PRK Nedir? Kimler İçin Tercih Edilir?

Bilgileriniz yalnızca mesajınıza yanıt vermek için kullanılır.

Konu rehberi: Excimer Lazer

Son güncelleme: