Akıllı Mercek Ömür Boyu Kalır mı? Değiştirilir mi?

Hazırlayan: Editör Ekibi

Kısa cevap

Göz içi mercek gözün içine kalıcı olarak yerleştirilir ve çoğu hastada yıllarca değiştirilmeden kalır. Ancak ömür boyu sorun çıkarmayacağı söylenemez. Arka kapsül bulanıklığı, mercek konumunda kayma, kalan kırma kusuru veya malzemeye bağlı değişiklikler nedeniyle lazer tedavisi ya da nadiren mercek değişimi gerekebilir.

Göz içi mercek, gözün içine kalıcı olacak biçimde yerleştirilir ve çoğu hastada yıllarca yerinde kalır. Ancak "ömür boyu sorun çıkarmaz" denemez. Mercekle ilgili ya da mercekten bağımsız bazı durumlar nedeniyle zamanla ek bir müdahale gerekebilir. Bu yazıda neyin değişebileceğini, neyin değişmeyeceğini anlatıyoruz.

Mercek neden yıllar sonra sorun çıkarabilir?

Mercekten çok, çevresindeki yapılar veya gözün kendisi zamanla değişebilir. Başlıca durumlar şunlardır:

  • Arka kapsül bulanıklığı: Merceğin arkasındaki ince zar zamanla bulanıklaşabilir. Bu, merceğin eskimesi değil, kapsülün bulanıklaşmasıdır ve ikincil katarakt olarak da bilinir.
  • Merceğin konumunun değişmesi: Mercekte eğim veya kayma olabilir.
  • Merceğin malzemesinde değişiklik: Bazı mercek malzemelerinde zamanla yüzeyde kalsifikasyon ya da mercek içinde parlaklık (glistening) gelişebilir.
  • Kalan kırma kusuru veya nöroadaptasyon sorunları: Özellikle çok odaklı merceklerde memnuniyetsizliğin nedenleri arasında bulunur.

Arka kapsül bulanıklığı ne kadar sık görülür, nasıl tedavi edilir?

Arka kapsül bulanıklığı, katarakt ameliyatından sonra en sık görülen geç komplikasyonlardan biridir ve görme keskinliğinde, kamaşma ile kontrast duyarlılığında azalmaya yol açabilir. Belirtili bulanıklıkta Nd:YAG lazer kapsülotomi, kısa sürede görme düzelmesi sağlaması nedeniyle standart tedavi olarak kabul edilir. Bir güncelleme, bu tedavinin göz içi basıncı artışı, makula ödemi, retina komplikasyonları ve mercek hasarı gibi sorunlara yol açabildiğini de bildirir. Bu nedenle uygulanması hekim kararıdır. Nd:YAG lazer kapsülotomisinin retina dekolmanı riskini artırdığına dair ikna edici kanıt bulunmamıştır; ancak miyop hastalarda dikkatli olunması gerektiği vurgulanmaktadır. Daha fazla bilgi için YAG lazer tedavisi nedir? ve ikincil katarakt nedir? yazılarımıza bakabilirsiniz.

Mercek malzemesi bu süreci etkiler mi?

Evet. Dokuz yıllık bir takipte, katarakt hastası 120 kişi bir gözlerine hidrofobik ya da hidrofilik akrilik mercek takılmak üzere rastgele ayrılmıştır; 78'i dokuzuncu yıl muayenesini tamamlamıştır. Hidrofilik mercekli gözlerde arka kapsül bulanıklığı anlamlı derecede daha fazla ve daha yoğun bulunmuş, kapsülotomi gerektirmeden kalma oranı hidrofobik grupta anlamlı olarak daha yüksek çıkmıştır. Başka bir derleme, hidrofobik merceklerin kapsül bulanıklığını önlemede daha iyi sonuç verdiğini, buna karşılık hidrofilik merceklerin kullanım kolaylığı ve doku uyumu gibi avantajlar sunduğunu bildirir. Mercek bulanıklaşmaları hidrofobik lenslerde yüzey altı parlaklıklardan, hidrofilik lenslerde ise yüzey kalsifikasyonlarından kaynaklanır. Pars plana vitrektomi ve bazı kornea nakilleri kalsifikasyon riskini artırabilir; mekanizma bilinmemektedir.

Mercek yerinden oynar mı?

Bir derlemeye göre 2-3 dereceye kadar eğim ve 0,2-0,3 mm kayma sık görülür ve çoğu kez fark edilmez; daha büyük eğim ve kayma ise optik performansı ve memnuniyeti olumsuz etkiler. Etki, farklı mercek türlerinde eşit değildir. Beş yıllık bir trifokal mercek takibinde ortalama mercek eğimi 4,19 derece, kayma ise 0,21 mm bulunmuş ve kırma kusuru kararlı seyretmiştir. Ancak bu veriler küçük bir gruba aittir.

Mercek ne zaman değiştirilir?

Değişim kararında yalnızca mercek değil, şikâyetin nedeni de belirleyicidir; örneğin kapsül bulanıklığına bağlı bir bulanıklık lazerle çözülebilir. Mercek değişimi, rutin bir uygulama değildir; nadiren gerekir. Çok odaklı mercek sonrası memnuniyetsizliğin yaygın nedenleri arasında nöroadaptasyonun sağlanamaması, mercek dislokasyonu, kalan kırma kusuru ve mercek bulanıklığı sayılır. Önce bu nedenler tedavi edilebilir; çoğu zaman mercek değişimine gerek kalmaz. Kararı muayene sonrası hekiminiz verir. Ayrıntılar için akıllı mercek memnuniyetsizliği yazımıza göz atabilirsiniz.

Yıllar içinde gözde başka değişiklikler olursa?

Mercek aynı kalsa da yaşla birlikte retina, makula veya glokom gibi başka göz hastalıkları gelişebilir; bunlar özellikle çok odaklı merceklerin performansını etkileyebilir. Bu yüzden ameliyattan sonra da düzenli göz kontrolü önemlidir. Genel risk bilgisi için katarakt ameliyatı riskleri yazımızı okuyabilirsiniz. Ani görme kaybı, şiddetli ağrı, perde inmesi hissi ya da ışık çakmaları durumunda beklemeden bir göz hekimine başvurmalısınız.

Mercek seçerken ömür açısından neye bakılır?

Mercek malzemesi ameliyatın kendisini ve sonuçları da etkiler. Küçük kesilere hidrofilik mercekler daha uygundur; bu merceklerin dönme kararlılığı, son çalışmalarda hidrofobik merceklerle benzer bulunmuştur. Hidrofilik mercekler ayrıca renk sapmasını (kromatik dağılım) azaltır, kolay yerleştirilir, hasara karşı daha dirençlidir ve üveal doku uyumu daha yüksektir. Hidrofobik mercekler ise kapsül bulanıklığını önlemede daha iyi sonuç verir. Yani her malzemenin avantaj ve dezavantajı vardır ve kesin bir üstünlük sıralaması yapılamaz. Seçim, cerrahi teknik, kesi büyüklüğü ve göz yapınızla birlikte hekiminizle belirlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Göz içi mercek eskir mi?

Mercek malzemeleri uzun süreli kullanım için tasarlanmıştır. Ancak malzemeye bağlı değişiklikler görülebilir; ömür boyu sorun çıkarmayacağı söylenemez.

Arka kapsül bulanıklığı mercek bozulduğu anlamına mı gelir?

Hayır. Bulanan, merceğin arkasındaki doğal kapsüldür. Lazerle açılabilir ve mercek yerinde kalır.

Akıllı mercek yerine monofokal mercek takılabilir mi?

Gerekli olduğunda mercek değişimi düşünülebilir; ancak bu karar nedenin araştırılmasından sonra verilir.

Mercek takıldıktan sonra katarakt tekrar olur mu?

Doğal mercek çıkarıldığı için katarakt tekrar gelişmez. Bulanıklık hissi çoğunlukla arka kapsül bulanıklığından kaynaklanır.

Bilimsel kaynaklar

  1. Chang A, Kugelberg M. Posterior capsule opacification 9 years after phacoemulsification with a hydrophobic and a hydrophilic intraocular lens. Eur J Ophthalmol. 2017. PMID: 27445063
  2. Aydemir Sali T, Karahan E. Nd:YAG capsulotomy: an update. Med Hypothesis Discov Innov Ophthalmol. 2026. PMID: 42894709
  3. Ashena Z, Maqsood S, Ahmed SN, et al.. Effect of Intraocular Lens Tilt and Decentration on Visual Acuity, Dysphotopsia and Wavefront Aberrations. Vision (Basel). 2020. PMID: 32937750
  4. Alio JL, Plaza-Puche AB, Férnandez-Buenaga R, et al.. Multifocal intraocular lenses: An overview. Surv Ophthalmol. 2017. PMID: 28366683
Tedavi sayfasıDenizli’de Akıllı Mercek İle Katarakt AmeliyatıTrifokal ve EDOF mercekler, uygunluk değerlendirmesi, ölçümler, süreç ve riskler hakkında ayrıntılı bilgi.

Bu sitedeki bilgiler doktor ya da eczacıya danışmanın yerine geçmez. Sitedeki bilgi, yorum ve görüntüler kişileri bilgilendirme amaçlı olup, tanı ve tedaviye yönlendirme amaçlı değildir. Sitemizde anlatılan tüm cerrahi işlemler hastane ortamında uygulanmaktadır.

Online Randevu

Editör ekibi

Editöre Ulaşın

Bu yazıyla ilgili sorunuz, düzeltmeniz veya yorumunuz mu var? Editör ekibimize mesaj gönderin.

Konu: Akıllı Mercek Ömür Boyu Kalır mı? Değiştirilir mi?

Bilgileriniz yalnızca mesajınıza yanıt vermek için kullanılır.

Son güncelleme: