İkincil Katarakt Nedir? Mercek Üzerinde Perde Oluşur mu?

Hazırlayan: Editör Ekibi

Kısa cevap

İkincil katarakt, katarakt ameliyatından aylar ya da yıllar sonra yerleştirilen merceğin arkasındaki zarın bulanıklaşması ve görmenin yeniden azalmasıdır. Yeni bir katarakt değildir. Genellikle kısa bir lazer işlemiyle (Nd:YAG kapsülotomi) tedavi edilir; ameliyat gerekmez. İşlem öncesi muayene yapılır ve riskler konuşulur.

İkincil katarakt, katarakt ameliyatından bir süre sonra mercek arkasındaki ince zarın bulanıklaşması nedeniyle görmenin yeniden azalmasıdır. Bu durum kataraktın geri geldiği anlamına gelmez; yerleştirilen mercek yerindedir. Tıpta "arka kapsül opaklaşması" olarak adlandırılır ve kısa bir lazer işlemiyle tedavi edilebilir.

İkincil katarakt neden oluşur?

Katarakt ameliyatında bulanık doğal mercek çıkarılır, ancak onu saran ince zarın arka yaprağı yerinde bırakılır ve yeni mercek bu zarın içine yerleştirilir. Ameliyattan sonra zarda kalan bazı hücreler çoğalıp arka zar üzerinde yayılabilir. Bu hücreler zamanla ışığın geçişini engelleyen bir bulanıklık yapar. Derlemelere göre arka kapsül opaklaşması, katarakt ameliyatından sonra en sık görülen geç komplikasyonlardan biridir.

Bulanıklığın ne kadar hızlı geliştiği kişiye göre değişir. Göz içi merceğin malzemesi ve tasarımı bu süreci etkileyebilir; farklı mercek malzemelerinin kapsül uyumunu ve opaklaşmayı nasıl etkilediği araştırılmıştır. Kapsül gerdirme halkası gibi destekleyici öğelerin opaklaşmayı etkileyip etkilemediği de çalışılmıştır. Yine de hiçbir mercek bu durumu tamamen dışlamaz.

Belirtileri nelerdir?

Ameliyattan sonra net görmeye başlayan kişi, aylar veya yıllar sonra şunları fark edebilir:

  • Görmede yeniden bulanıklık veya sisli bakma hissi.
  • Işıklara bakarken kamaşma ve parlama.
  • Kontrast duyarlılığında azalma, yani renklerin ve nesnelerin soluk görünmesi.
  • Okumada ve gece araç kullanmada zorlanma.

Bu belirtiler ilk kataraktın belirtilerine benzer. Bu yüzden değerlendirme muayenede yapılır. İlk katarakt hakkında bilgi için katarakt nedir ve belirtileri yazısına bakabilirsiniz.

Tanı nasıl konur?

Hekim, genişletilmiş gözbebeğiyle biyomikroskop altında mercek arkasındaki zarı inceler. Zar bulanıklaşmışsa ve görme şikâyetiniz bununla uyumluysa tanı konur. Aynı muayenede görmeyi etkileyebilecek başka nedenler (makula veya sinir hastalıkları, kornea sorunları) da araştırılır; çünkü görme azalmasının her nedeni ikincil katarakt değildir.

Nasıl tedavi edilir?

Tedavi, Nd:YAG lazer kapsülotomi adı verilen kısa bir lazer işlemidir. Lazerle bulanık zarın ortasında küçük bir açıklık oluşturulur ve ışık yeniden engelsiz geçer. İşlem genellikle ameliyathane gerektirmez, muayenehane ortamında damla ile gözbebeği genişletilip uyuşturucu damla damlatılarak yapılır. Güncel bir derleme bu yöntemi, girişimsel olmayan yapısı ve hızlı görme iyileşmesi nedeniyle belirtili ikincil katarakt için kabul görmüş tedavi olarak tanımlamaktadır.

Lazerden sonra görme çoğunlukla kısa sürede düzelir. Bazı kişilerde uçuşan noktalar görülebilir. Ardından hekim kontrol için sizi çağırır. Kontrolde göz basıncı ölçülür ve gözün genel durumu yeniden değerlendirilir; şikâyetiniz geçmemişse başka nedenler araştırılır.

Lazer işleminin riskleri var mı?

İşlem genelde güvenli kabul edilir ancak risksiz değildir. Derlemelerde şunlar bildirilmiştir:

  • Göz içi basıncında geçici yükselme.
  • Makula ödemi (nadir).
  • Göz içi merceğin yüzeyinde lazer izi oluşması.
  • Gözlük numarasında küçük değişiklikler; bir meta-analiz kapsülotomiden sonra kırılma kusurunda kayma olabileceğini incelemiştir.
  • Retina dekolmanı riski.

Retina dekolmanı konusunda bir derleme, lazer kapsülotomi ile dekolman arasında inandırıcı bir ilişki bulunmadığını bildirmiştir. Bununla birlikte miyop kişilerde dikkatli olunması gerektiği, işlemin mümkün olan en düşük enerjiyle yapılması ve katarakt ameliyatının kendisinin de dekolman riski taşıdığı vurgulanmıştır. Bu yüzden özellikle yüksek miyopluğunuz varsa hekiminiz sizi daha ayrıntılı değerlendirecektir.

İkincil katarakt tekrar gelir mi?

Lazerle açılan alan kalıcı olarak açık kalır; bu nedenle aynı yerde tekrar bulanıklık beklenmez. Nadir durumlarda açıklık küçülebilir ve ek işlem gerekebilir. Ameliyat öncesi bu olasılığı bilmek için katarakt ameliyatının riskleri yazısına bakabilirsiniz. Yeni merceğin ömrü hakkında ise göz içi mercek ömür boyu kalır mı yazısı faydalı olabilir.

Ne zaman acil başvurmalısınız?

Lazer sonrasında veya herhangi bir zamanda şu belirtiler olursa beklemeden başvurun:

  • Ani görme kaybı veya görmenin hızla azalması.
  • Şiddetli göz ağrısı, bulantı veya kusma.
  • Işık çakmaları, çok sayıda yeni uçuşan nokta ya da görüş alanında perde veya gölge.

Lazer öncesinde hazırlık gerekir mi?

Lazer işlemi için genellikle özel bir hazırlık gerekmez. Sürekli kullandığınız damla ve ilaçlara devam edebilirsiniz; ancak göz tansiyonu ilacı kullanıyorsanız hekiminize bildirin. İşlemden önce görme ölçülür, göz basıncına bakılır ve gözbebeği genişletilir. Genişletme nedeniyle birkaç saat yakın görmede ve ışıkta rahatsızlık olabilir; bu yüzden işleme birinin eşlik etmesi ya da güneş gözlüğü getirmeniz yararlı olur. İşlemden sonra damla düzeni önerilebilir ve basınç kontrolü için kısa bir süre sonra yeniden değerlendirilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İkincil katarakt için yeniden ameliyat gerekir mi?

Genellikle hayır. Tedavi, muayenehanede yapılabilen kısa bir lazer işlemidir. Ameliyat gerekmez.

Lazer işlemi acı verir mi?

Göze uyuşturucu damla damlatıldığı için çoğu kişi işlem sırasında yalnızca ışık çakmaları ve hafif rahatsızlık hisseder. Hissedilen düzey kişiden kişiye değişir.

Lazerden sonra gözlük numaram değişir mi?

Nadiren küçük bir değişiklik olabilir. Görmeniz kontrol muayenesinde yeniden ölçülür ve gerekirse gözlük düzenlenir.

Her bulanık görme ikincil katarakt mıdır?

Hayır. Makula hastalıkları, kuru göz ve sinir hastalıkları da benzer şikâyet yapabilir. Nedeni hekim muayene ederek belirler.

Bilimsel kaynaklar

  1. Aydemir Sali T, Karahan E. Nd:YAG capsulotomy: an update. Med Hypothesis Discov Innov Ophthalmol. 2026. PMID: 42894709
  2. Grzybowski A, Kanclerz P. Does Nd:YAG Capsulotomy Increase the Risk of Retinal Detachment? Asia Pac J Ophthalmol (Phila). 2018. PMID: 30043556
  3. Zhang K, Dong Y, Zhao M, et al.. The effect of capsule tension ring on posterior capsule opacification: A meta-analysis. PLoS One. 2021. PMID: 33720958
  4. Grzybowski A, Auffarth GU, LaHood BR. How do intraocular lens materials influence the outcome of cataract surgery? Curr Opin Ophthalmol. 2025. PMID: 39446645

Bu sitedeki bilgiler doktor ya da eczacıya danışmanın yerine geçmez. Sitedeki bilgi, yorum ve görüntüler kişileri bilgilendirme amaçlı olup, tanı ve tedaviye yönlendirme amaçlı değildir. Sitemizde anlatılan tüm cerrahi işlemler hastane ortamında uygulanmaktadır.

Online Randevu

Editör ekibi

Editöre Ulaşın

Bu yazıyla ilgili sorunuz, düzeltmeniz veya yorumunuz mu var? Editör ekibimize mesaj gönderin.

Konu: İkincil Katarakt Nedir? Mercek Üzerinde Perde Oluşur mu?

Bilgileriniz yalnızca mesajınıza yanıt vermek için kullanılır.

Konu rehberi: Akıllı Mercek

Son güncelleme: