Kısa cevap
İki göze aynı gün katarakt ameliyatı (ardışık iki taraflı ameliyat) dikkatle seçilmiş hastalarda uygulanabilir. Derlemelerde, ayrı günlerde yapılan ameliyatla karşılaştırıldığında ciddi komplikasyonlar ve görme sonuçları açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Ancak kanıt düzeyi çalışmalara göre değişir ve her hasta uygun değildir; karar muayene sonrası verilir.
İki göze aynı gün katarakt ameliyatı, dikkatle seçilmiş hastalarda uygulanabilir. Tıpta bu yönteme "ardışık iki taraflı katarakt ameliyatı" denir. Ameliyat, iki göz için aynı oturumda ancak ayrı ayrı yapılır; yani önce bir göz, sonra diğer göz ele alınır. Yayınlanmış derlemeler, ayrı günlerde yapılan ameliyatlarla karşılaştırıldığında ciddi komplikasyonlar açısından anlamlı bir fark bulmamıştır; yine de bu yöntem herkes için uygun değildir.
Aynı gün iki göz ameliyatı nedir?
Aynı gün yöntemde, her iki gözde fakoemülsifikasyon ve göz içi mercek yerleştirme işlemi aynı ameliyat oturumunda gerçekleştirilir. Alternatif ise iki gözün farklı günlerde, genellikle günler veya haftalar arayla ameliyat edilmesidir. Ameliyatın kendisi için katarakt ameliyatı nasıl yapılır? yazımıza bakabilirsiniz.
Güvenliği ve sonuçları hakkında bilimsel veriler ne söylüyor?
- Dokuz çalışmayı (üç randomize çalışma, beş geriye dönük kohort ve bir derleme) kapsayan sistematik derlemede, iki yöntemde de görme keskinliği anlamlı biçimde düzelmiş ve kırma doğruluğu benzer bulunmuştur. Endoftalmi, kistoid makula ödemi ve arka kapsül yırtılması gibi ciddi komplikasyonlarda anlamlı fark saptanmamıştır. Bazı çalışmalarda aynı gün grubunda hasta memnuniyeti ve iyileşme hızı biraz daha yüksek bulunma eğilimindedir.
- On üç makaleyi kapsayan bir meta-analizde sonuç ölçütlerinin hiçbirinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Ancak randomize olmayan çalışmaların birleştirilmesinde, aynı gün grubunda arka kapsül yırtılması riski daha yüksek saptanmıştır (risk oranı 1,34; %95 güven aralığı 1,08-1,67).
- Danimarka ulusal kılavuzu için yapılan bir derlemede, üç randomize çalışmada komplikasyon veya görme sonucu açısından fark bulunmamıştır. Ancak kanıtın kalitesi düşük ile çok düşük arasında değerlendirilmiş ve bu nedenle kanıta dayalı bir öneri verilememiştir. Karar, hekim ve hasta arasında dikkatli bir görüşmeyle verilmelidir.
Sonuç olarak veriler genel olarak güven verici olsa da sonuçlar kesinleşmemiştir; yüksek kaliteli çalışmalara hâlâ gereksinim vardır.
Hangi avantajları olabilir?
Gözden geçirilen çalışmalara göre aynı gün yöntem hastane ziyaret sayısını ve maliyeti azaltır, görsel iyileşmeyi ve nöroadaptasyonu hızlandırır. Bazı derlemeler maliyetin hasta, ödeme kurumu ve toplum açısından daha düşük olduğunu bildirmiştir. İki ameliyat arasında bir göz net, diğeri bulanık görme dönemi (anizometropi) yaşanmaz.
Riskleri nelerdir?
Teorik olarak her iki gözde birden aynı komplikasyon gelişebilir. Çalışmalarda, kamara içi antibiyotik kullanımı ve doğru protokollere uyumla iki gözde birlikte enfeksiyon riskinin çok seyrek olduğu bildirilmiştir. Bu nedenle ayrı bir hazırlık, ayrı cerrahi set ve her göz için ayrı değerlendirme önemlidir. Yine de bir göz sorun yaşarsa diğer göz önceden ameliyat edilmiş olur.
Ölçümlerde sapma (kırma sürprizi) normal gözlerde seyrektir; modern optik biyometri ve mercek hesap formüllerinin kullanılmasıyla azalmıştır. Buna karşılık çok odaklı veya presbiyopi düzeltici mercek takılacaksa, bu hassas olabilir ve aynı gün yaklaşımında dikkatle değerlendirilmelidir. Ayrıca katarakt ameliyatında ciddi komplikasyon riskini artıran etkenler arasında eşlik eden diyabetik retinopati, tamsulosin kullanımı, cerrahın deneyimi sayılmaktadır.
Kimler için uygun olabilir, kimler için uygun olmayabilir?
Seçilmiş hastalar için uygun görülebilir. Genel olarak şu durumlarda ayrı günler tercih edilebilir:
- Diyabetik retinopati, göz içi enflamasyon veya komplike katarakt öyküsü olan gözlerde.
- Mercek hesabının zor olduğu, örneğin geçirilmiş lazer ameliyatı olan gözlerde.
- Çok odaklı veya torik gibi hassas hesap gerektiren mercek planlanıyorsa.
- Cerrahi sırasında zorluk çıkması beklenen gözlerde.
Planlama öncesinde katarakt ameliyatı riskleri ve katarakt ameliyatı sonrası dikkat edilecekler yazılarımıza göz atmanız faydalı olur. Ameliyat zamanlaması için katarakt ameliyatı ne zaman yapılmalı? yazımıza da bakabilirsiniz.
Ameliyattan sonra hangi belirtiler acildir?
Ameliyat sonrasında görmede ani azalma, şiddetli ağrı, artan kızarıklık veya göz kapağında şişlik, perde inmesi hissi ya da ışık çakmaları görülürse beklemeden bir göz hekimine başvurmalısınız. Bu belirtiler iki göz de ameliyat olduysa daha da önem taşır.
Hastane süreci nasıl değişir?
Aynı gün yöntemde ameliyat için bir gün ayrılır ve çoğunlukla daha az kontrol ziyareti gerekir. Salgın döneminde biriken ertelenmiş ameliyatlar sırasında bu yöntemin ameliyat planlamasını ve kontrol ziyaretlerini azaltabileceği, böylece enfeksiyon maruziyetini düşürebileceği belirtilmiştir. Derlemelerde iyi sonuçlar için hasta seçim protokollerinin önemi vurgulanmaktadır. Bu nedenle yöntemin sizin için uygun olup olmadığı genel kurallarla değil, gözünüzün muayenesi ve ölçümleriyle belirlenir. Karar vermeden önce hekiminizle risk ve yararları ayrıntılı konuşmanız önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
İki gözü aynı gün ameliyat etmek riski ikiye katlar mı?
Her göz ayrı bir ameliyatla ele alınır. Derlemelerde ciddi komplikasyonlar açısından anlamlı fark bulunmamıştır; ancak kanıt düzeyi düşüktür ve bir miktar risk her zaman vardır.
İki gözü aynı gün ameliyat ettirmek zorunda mıyım?
Hayır. İki gözün ayrı günlerde ameliyat edilmesi de uygun bir seçenektir. Tercih muayene sonrası birlikte belirlenir.
Çok odaklı mercek takılacaksa aynı gün yapılır mı?
Bu daha hassas bir karardır, çünkü ilk gözdeki sonuç ikinci göz için bilgi verir. Hekiminiz bunu ölçümlerinize göre değerlendirir.
Ameliyat sonrası iyileşme nasıl olur?
Aynı gün ameliyatta her iki göz için aynı iyileşme dönemi başlar. Damla düzeni ve kontrol planı hekiminiz tarafından verilir.
Bilimsel kaynaklar
- Al-Swailem S, Ahmad K, AlJbreen AJ, et al.. Immediate Versus Delayed Sequential Bilateral Cataract Surgery: A Systematic Review. Clin Ophthalmol. 2026. PMID: 41847523
- Aiello F, Gallo Afflitto G, Leviste K, et al.. Immediate sequential vs delayed sequential bilateral cataract surgery: systematic review and meta-analysis. J Cataract Refract Surg. 2023. PMID: 37276258
- Kessel L, Andresen J, Erngaard D, et al.. Immediate Sequential Bilateral Cataract Surgery: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Ophthalmol. 2015. PMID: 26351576
- Nowrouzi A, Alió JL. Immediately sequential bilateral cataract surgery. Curr Opin Ophthalmol. 2024. PMID: 38390776



