Kısa cevap
Yüksek miyopide gözlük, kontakt lens, lazer yöntemleri (LASIK, PRK, SMILE) ve fakik göz içi lens gibi seçenekler vardır. Hangisinin uygun olduğu kornea kalınlığı, göz yapısı, yaş ve numaranın derecesine bağlıdır. Numara yükseldikçe korneadan alınacak doku miktarı da artar; bu yüzden karar ayrıntılı muayeneyle verilir.
Yüksek miyopide birkaç seçenek vardır: gözlük, kontakt lens, lazer yöntemleri ve fakik göz içi lens. Hangisinin uygun olduğu, numaranın derecesine ve özellikle korneanın kalınlığı ile yapısına göre belirlenir. Yüksek numaralarda korneadan çıkarılacak doku miktarı arttığı için seçim daha dikkatli yapılır.
Yüksek miyopi nedir ve neden ayrı değerlendirilir?
Miyopide göz, uzaktaki cisimlerin görüntüsünü retinanın önüne odaklar. Numara yükseldikçe uzağı görmek zorlaşır ve gözlük camları kalınlaşır. Yüksek miyopide gözün uzunluğu da artmış olabilir; bu nedenle bu kişilerde retina gibi yapıların düzenli kontrolü önemlidir.
Lazerle düzeltmede yüksek numara ayrı bir başlıktır, çünkü ne kadar yüksek bir numara düzeltilecekse korneadan o kadar fazla doku alınması gerekir. Bu da kornea kalınlığı ve dayanıklılığı konusunu öne çıkarır. Derlemelere göre ektazi, yani korneanın zayıflayıp öne doğru çıkması, yüksek miyopiyi düzeltme girişimi gibi kornea yapısını ciddi biçimde etkileyen bir işlemin ardından ortaya çıkabilir. Ameliyattan önce var olan kornea zayıflığı da ektaziyle ilişkilidir.
Yüksek miyopide lazer yöntemleri uygulanabilir mi?
Bazı kişilerde evet. Üç lazer yöntemi değerlendirilebilir:
- LASIK: Korneada ince bir kapak açılıp doku excimer lazerle şekillendirilir.
- PRK: Kapak oluşturulmadan yüzeyden uygulanır.
- SMILE: Femtosaniye lazerle korneanın içinde ince bir doku parçası oluşturulur ve küçük bir kesiden çıkarılır.
SMILE ile ilgili bir derleme, uzun dönem sonuçların özellikle yüksek miyopide kararlılık gösterdiğini bildirir. Başka bir derleme ise SMILE'ın etkinliğinin ve güvenliğinin komplikasyonlardan ve yüksek maliyetten ağır bastığı görüşünü aktarır; buna karşılık yüksek miyopi ve hipermetropide uzun dönem yararının hâlâ araştırma konusu olduğunu da vurgular. Yani bu alanda veriler umut vericidir ancak tamamlanmış değildir. Hangi numaraların hangi yöntemle düzeltilebildiğini SMILE Pro ile hangi numaralar düzeltilir yazısında okuyabilirsiniz.
Fakik göz içi lens nedir ve ne zaman düşünülür?
Fakik göz içi lens, doğal mercek yerinde kalırken gözün içine yerleştirilen ek bir mercektir. Korneadan doku almadığı için kornea ince veya numara çok yüksek olduğunda önemli bir seçenek olabilir. Bu lensin ayrıntıları fakik göz içi lens (ICL) nedir yazısında anlatılmaktadır. Güncel bir derlemeye göre dünya genelinde iki milyondan fazla ICL takılmıştır.
Cochrane incelemeleri, orta ve yüksek miyopide excimer lazer cerrahisini fakik göz içi lenslerle karşılaştırmıştır. Lazer ile fakik lens arasındaki seçim, gözün iç yapısına ve kornea ölçümlerine göre yapılır.
Lazer ile fakik lens karşılaştırıldığında ne görülüyor?
Bu karşılaştırmaya ışık tutan küçük bir randomize çalışma vardır. Eksi altı ile eksi dokuz diyoptri arasındaki miyopide, 46 hasta iris tutuculu bir fakik lens ya da femtosaniye lazerli LASIK ile tedavi edilmiştir. On iki ay sonunda küresel eşdeğer ve düzeltmesiz uzak görme bakımından anlamlı fark bulunmamıştır. Hedefin yarım diyoptri yakınına ulaşan göz oranı LASIK grubunda yüzde 91,3, lens grubunda yüzde 89,1 olmuştur.
Lens grubunda gözlükle düzeltilmiş görme keskinliğinde kazanç ve kontrast duyarlılığı daha iyi bulunmuştur. Buna karşılık lens grubunda kornea iç tabakası hücre sayısı yüzde 9,1 azalmıştır; LASIK grubunda ise ortalama yüzde 3,7 artış ölçülmüştür. Ciddi komplikasyon her iki grupta da görülmemiştir. Bu çalışma küçüktür ve yalnızca bir lens tipini kapsar; sonuçları tüm hastalara genellemek doğru olmaz.
Seçim yapılırken nelere bakılır?
Karar verilirken şu başlıklar birlikte değerlendirilir:
- Kornea kalınlığı, haritası ve ektazi riski; lazer öncesi kornea tetkikleri bu amaçla yapılır.
- Gözün ön bölümünün ölçüleri, özellikle lens planlamasında önemlidir.
- Yaş, çünkü ilerleyen yaşta yakın görme ve katarakt gibi konular gündeme gelir.
- Göz kuruluğu ve kişinin beklentileri.
Kornea inceyse lazerin hemen elenmediğini, hangi yöntemin daha az doku gerektirdiğinin tartışıldığını ince korneada lazer gerçekten riskli mi yazısından öğrenebilirsiniz.
Riskler nelerdir ve ne zaman hekime başvurulmalıdır?
Lazerde geçici göz kuruluğu, halo ve kamaşma, artık numara ve nadiren ektazi görülebilir. Göz içi lenste ise lensin gözün içindeki konumuyla ilgili sorunlar, kornea iç tabakası hücrelerinde azalma ve nadiren enfeksiyon gibi durumlar akla gelir. Hiçbir yöntem risksiz değildir ve sonuçlar kişiden kişiye değişir.
Ani görme kaybı, şiddetli göz ağrısı, gözde belirgin kızarıklık veya perde inmesi hissi olursa beklemeden bir göz hekimine başvurun.
Sıkça Sorulan Sorular
Yüksek miyopide lazer yapılabilir mi?
Kornea yeterince kalın ve düzenliyse bazı kişilerde yapılabilir. Numara yükseldikçe riskler artabildiği için karar ayrıntılı ölçümlere göre verilir.
Lazer uygun değilse ne yapılır?
Fakik göz içi lens gibi korneadan doku almayan bir seçenek değerlendirilebilir. Gözlük veya kontakt lens kullanmaya devam etmek de mümkündür.
Yüksek miyopide göz sağlığı kontrolleri gerekir mi?
Evet. Yüksek miyopi retina gibi yapıların düzenli izlenmesini gerektirebilir ve bu, ameliyat olunsa da olunmasa da geçerlidir.
Numara ameliyattan sonra geri dönebilir mi?
Her yöntemde bir miktar geri dönüş olabilir. Olasılık, numaranın derecesine ve seçilen yönteme göre değişir; hekimle önceden konuşulmalıdır.
Bilimsel kaynaklar
- Albarrán-Diego C, Muñoz G, Ferrer-Blasco T, et al.. Foldable iris-fixated phakic intraocular lens vs femtosecond laser-assisted LASIK for myopia between -6.00 and -9.00 diopters. J Refract Surg. 2012. PMID: 22589290
- Barsam A, Allan BD. Excimer laser refractive surgery versus phakic intraocular lenses for the correction of moderate to high myopia. Cochrane Database Syst Rev. 2014. PMID: 24937100
- Bamahfouz AY. Femtosecond-laser-assisted Small Incision Lenticule Extraction to Treat Refractive Error: A Narrative Review. Middle East Afr J Ophthalmol. 2023. PMID: 39959589
- Ambrósio R. Post-LASIK Ectasia: Twenty Years of a Conundrum. Semin Ophthalmol. 2019. PMID: 30664391



