Kısa cevap
Astigmat, korneanın şeklini değiştiren LASIK, PRK ve SMILE gibi lazer yöntemleriyle birçok kişide düzeltilebilir. Yüksek astigmatta da lazer uygulanabilir, ancak sonuç kişiye göre değişir ve düzeltme kimi zaman tam olmayabilir. Hekim, bu kararı ölçümlere bakarak verir. Yöntem seçimi kornea ölçümleri ve muayene sonrasında netleşir.
Astigmat çoğu kişide lazerle düzeltilebilir. LASIK, PRK ve SMILE gibi yöntemler korneanın şeklini değiştirerek astigmatı azaltmayı hedefler. Ancak herkes için uygun değildir ve sonuç; astigmatın düzeyine, korneanın yapısına ve seçilen yönteme göre değişir.
Astigmat nedir ve neden gözlük gerektirir?
Astigmat, korneanın yüzeyinin her yönde eşit eğriliğe sahip olmaması nedeniyle ışığın retinada bir noktada toplanamaması durumudur. Kornea bir basketbol topu gibi yuvarlak olmak yerine, bir futbol topu gibi bir yönde daha dik, diğer yönde daha düz olabilir. Bu fark, görüntünün bir yönde daha fazla uzamasına neden olur. Sonuçta uzak ve yakın görmede bulanıklık, gölgeli görüntü ve göz yorgunluğu ortaya çıkar. Astigmat yalnız başına olabileceği gibi miyopi veya hipermetropi ile birlikte de görülür.
Gözlük ve kontakt lens bu farkı dışarıdan dengeler. Lazer ise farkı doğrudan korneanın şeklini düzenleyerek gidermeyi amaçlar.
Hangi lazer yöntemleri astigmatı düzeltebilir?
Astigmat için üç temel yöntem değerlendirilir. Her birinin amacı aynıdır, ancak dokuya ulaşma biçimi, iyileşme hızı ve uygun olduğu numara aralığı farklıdır. Seçim yapılırken kornea kalınlığı, astigmatın düzeyi ve yönü, göz kuruluğu ve kişinin yaşam tarzı birlikte düşünülür:
- LASIK: Korneada ince bir kapak açılır ve alttaki doku excimer lazerle şekillendirilir. Ayrıntılar için LASIK ve FemtoLASIK nedir yazısına bakabilirsiniz.
- PRK: Kapak oluşturulmaz, yüzeydeki ince tabaka kaldırıldıktan sonra lazer uygulanır.
- SMILE: Femtosaniye lazerle korneanın içinde ince bir doku parçası oluşturulur ve küçük bir kesiden çıkarılır. Miyopi ve miyopik astigmat için tanımlanmış, kapaksız bir yöntemdir.
Hangi yöntemin hangi numaralar için uygun olduğunu SMILE Pro ile hangi numaralar düzeltilir yazısında bulabilirsiniz. Yüzeysel bir seçenek olan PRK'yi ise PRK nedir yazısında okuyabilirsiniz.
Yüksek astigmatta sonuçlar nasıldır?
Yüksek astigmat, lazer için daha dikkatli planlama gerektirir. SMILE'ın yüksek astigmattaki etkinliğini değerlendiren bir meta-analizde, SMILE'ın femtosaniye lazerli LASIK ve transepitelyal PRK ile karşılaştırıldığı çalışmalar incelenmiştir. Analiz altı çalışmayı ve 380 astigmatlı gözü kapsar; yine de sonuçlar, her hasta için geçerli bir vaat olarak okunmamalıdır.
SMILE ile ilgili derlemelerde dikkat çeken bir nokta, astigmatın bazı gözlerde olması gerekenden az düzeltilebildiğinin bildirilmesidir. Astigmat düzeltmesinin doğruluğunu etkileyen çeşitli etkenler tanımlanmıştır ve sonuçları iyileştirmeye yönelik teknikler geliştirilmektedir. Bu nedenle astigmatı olan kişilerde, ameliyattan sonra küçük bir artık astigmatın kalabileceği baştan konuşulmalıdır.
Dalga cephesi rehberli LASIK ise derlemelere göre görme keskinliği, öngörülebilirlik, astigmat düzeltmesi ve kişinin yakındığı görsel belirtiler açısından bazı üstünlük eğilimleri göstermektedir. Yine de farklı yöntemleri karşılaştıran daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğu da belirtilir.
Lazer öncesinde neler değerlendirilir?
Astigmatın lazerle düzeltilebilmesi için yalnızca numaranın bilinmesi yetmez. Kornea haritası, kalınlığı ve düzenli olup olmadığı birlikte ele alınır. Düzensiz astigmat, keratokonusun bir belirtisi olabilir ve bu durumda lazer uygun olmayabilir. Ameliyat öncesi yapılan tetkikleri lazer öncesi kornea tetkikleri yazısında anlatılmıştır.
Ayrıca şu noktalar da muayenede gözden geçirilir:
- Numaranın son dönemde değişip değişmediği.
- Göz kuruluğu veya yüzey sorunlarının bulunup bulunmadığı.
- Kullanılan kontakt lensin kornea şeklini etkileyip etkilemediği.
- Beklentilerin gerçekçi olup olmadığı.
Ameliyat sonrası süreç nasıl ilerler?
İyileşme süreci yönteme göre değişir. Yüzeyden çalışan yöntemlerde ilk günlerde yanma, sulanma ve ışık hassasiyeti daha belirgin olabilir; kapaklı veya kapaksız yöntemlerde görme genellikle daha erken toparlanır. Bu fark, derlemelerde PRK'nin ilk dönemde daha fazla rahatsızlık ve daha yavaş görme düzelmesiyle ilişkilendirilmesine dayanır.
Hangi yöntem seçilirse seçilsin, damla tedavisini düzenli kullanmak, gözü ovuşturmamak ve kontrol muayenelerini aksatmamak gerekir. Astigmatın tam sonucu, göz iyileştikçe ve görme oturdukça anlaşılır; bu nedenle ilk günlerde görmenin dalgalı olması şaşırtıcı değildir.
Riskler ve sınırlılıklar nelerdir?
Astigmat lazeri de diğer lazer ameliyatları gibi risk taşır. Geçici göz kuruluğu, ışık çevresinde halo ve kamaşma, gece görüşünde azalma ve artık numara görülebilir. Bazı kişilerde ikinci bir düzeltme işlemi gerekebilir. Derlemelere göre SMILE'ın göz kuruluğu ve kornea dayanıklılığı yönünden LASIK'e göre avantajları olabileceği bildirilir; buna karşın astigmat düzeltmesinde belirgin bir üstünlükten söz edilemez.
Ameliyat sonrasında ani görme kaybı, şiddetli göz ağrısı veya gözde perde inmesi hissi yaşarsanız beklemeden bir göz hekimine başvurmalısınız.
Sıkça Sorulan Sorular
Astigmat lazerle tamamen düzelir mi?
Birçok kişide belirgin düzelme sağlanır, ancak tam düzelme beklenmemelidir. Küçük bir artık astigmat kalabilir ve gerekirse ek işlem konuşulabilir.
Düzensiz astigmat için lazer yapılır mı?
Düzensiz astigmat, korneanın şekil bozukluğuna bağlı olabilir. Önce nedeni araştırılır; keratokonus gibi bir durum varsa lazer uygun olmayabilir.
SMILE astigmat için uygun mu?
SMILE, miyopi ve miyopik astigmat için kullanılan bir yöntemdir. Her astigmat türü için uygun değildir; karar kornea ölçümlerine göre verilir.
Lazerden vazgeçersem başka seçenek var mı?
Evet. Gözlük veya kontakt lens kullanmaya devam edilebilir. Bazı durumlarda göz içi lens gibi farklı cerrahi seçenekler de değerlendirilebilir.
Bilimsel kaynaklar
- Chow SSW, Chow LLW, Lee CZ, et al.. Astigmatism Correction Using SMILE. Asia Pac J Ophthalmol (Phila). 2019. PMID: 31490198
- Cui G, Di Y, Yang S, et al.. Efficacy of small-incision lenticule extraction surgery in high astigmatism: A meta-analysis. Front Med (Lausanne). 2022. PMID: 36743675
- Ganesh S, Brar S, Arra RR. Refractive lenticule extraction small incision lenticule extraction: A new refractive surgery paradigm. Indian J Ophthalmol. 2018. PMID: 29283117
- Manche E, Roe J. Recent advances in wavefront-guided LASIK. Curr Opin Ophthalmol. 2018. PMID: 29708931



