Kısa cevap
Hamilelik ve emzirme döneminde lazer göz ameliyatı genellikle ertelenir. Hormonal değişiklikler gözlük numarasını ve kornea yapısını geçici olarak etkileyebilir, bu da ölçümlerin güvenilirliğini azaltır. Ayrıca bazı hamilelerde kornea ektazisinin ortaya çıktığı veya ilerlediği bildirilmiştir. Bu nedenle ameliyat için dönemin tamamlanması beklenir.
Hamilelik ve emzirme döneminde lazer göz ameliyatı genellikle ertelenir. Bu dönemde hormon düzeyleri değiştiği için gözlük numarası ve kornea yapısı geçici olarak farklılaşabilir; bu da ameliyat planı için gerekli ölçümlerin güvenilirliğini azaltır. Ayrıca literatürde hamilelikte kornea ektazisinin başladığı veya ilerlediği bildirilen olgular vardır. Bu yazıda neden beklenmesi gerektiğini ve bu dönemde nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Hamilelikte neden lazer göz ameliyatı önerilmez?
Lazer ameliyatının planı, sabit bir numara ve kararlı bir kornea ölçümü üzerine kurulur. Hamilelikte ve emzirmede hormonal değişiklikler vücutta sıvı dengesini, kornea kalınlığını ve gözün kırma gücünü etkileyebilir. Bu nedenle bugün ölçülen numara aylar sonra değişebilir. Böyle bir dönemde yapılan ameliyat, dönem bittikten sonra beklenmedik bir numaraya yol açabilir. Genel kabul gören yaklaşım, ameliyatı hormon dengesi yeniden oturana kadar ertelemektir.
Ayrıca ameliyat sırasında ve sonrasında kullanılan göz damlaları ve diğer ilaçların bu dönemde kullanımı, hekimler tarafından ayrıca dikkatle değerlendirilir. Bu nedenle bu dönemde elektif bir işlem için acele edilmez.
Hamilelik kornea sağlığını etkileyebilir mi?
Evet, az sayıda kişide etkileyebilir. Hamilelik ve ektazi ilişkisini inceleyen sistematik bir derlemede 17 makalede, hamilelik sırasında veya sonrasında yeni ortaya çıkan ya da ilerleyen ektazisi olan 33 kadın bildirilmiştir. Bu kadınlarda kornea eğriliğinde artış (keratometri değerlerinde yükselme), astigmatta artış ve görme keskinliğinde azalma gözlenmiştir (PMID 34384340). Derleme, hamileliğin bazı kadınlarda ilerleyici ektaziyle ilişkili olabileceğini, bunların arasında daha önce keratokonusu stabil olanların, LASIK geçirmiş olanların ve hiçbir öyküsü olmayanların da bulunduğunu belirtir. Başka bir olgu serisinde, hamilelikte görme bozulması yaşayan 12 hastanın (20 göz) kayıtları incelenmiş; yakınmaların hamileliğin başlangıcından 2 ay ile 1 yıl arasında ortaya çıktığı, 17 gözde ameliyat sonrası ektazi geliştiği, 16 gözün LASIK ve 1 gözün femtosaniye lentikül ekstraksiyonu geçirdiği bildirilmiştir (PMID 33245060). Yazarlar, hamilelikteki hormonal değişikliklerin korneanın biyomekanik kararlılığını etkileyebileceğini ve ektaziyi tetikleyebileceğini öne sürmektedir.
Bu veriler olgu serileri ve derlemelere dayanır; hamilelikte ektazi görülme sıklığı hakkında kesin bir oran vermek mümkün değildir. Önemli olan, hamilelik sırasında görmenizde belirgin bir değişiklik fark ederseniz muayene olmanızdır.
Emzirme döneminde lazer yapılabilir mi?
Emzirme döneminde de hormon düzeyleri değişmeye devam eder, bu yüzden numara hâlâ kararsız olabilir. Genellikle emzirme bittikten ve numara birkaç ölçümde sabit kaldıktan sonra ameliyat planlanır. Beklenmesi gereken süre kişiye göre değişir ve hekim ölçümleri takip ederek karar verir. Ameliyat öncesi ölçümlerin nasıl yapıldığını lazer öncesi kornea tetkikleri yazısında okuyabilirsiniz.
Hamilelik planlıyorsanız ne yapmalısınız?
Yakın zamanda çocuk sahibi olmayı düşünüyorsanız bunu muayenede mutlaka söyleyin. Hekiminiz ameliyatı doğum ve emzirme sonrasına bırakmayı önerebilir. Bu sırada şunlar yararlı olur:
- Gözlük veya kontakt lensle görmeye devam etmek; kontakt lens kullanıyorsanız numara değişirse lens numarasını güncellemek.
- Numaranız sabit kaldıktan sonra tetkikleri yenileterek ameliyat uygunluğunu yeniden değerlendirmek.
- Daha önce lazer geçirdiyseniz, hamilelik boyunca görmenizde değişiklik olursa kontrole gitmek.
Lens kullananlar için ameliyattan önce lens bırakma süreleri lazer öncesi kontakt lens bırakma yazısında anlatılır.
Hamilelikten sonra ameliyat düşünüyorsanız hekiminiz numaranızın ve kornea ölçümlerinizin sabitlendiğinden emin olmak için sizi belli aralıklarla yeniden ölçebilir. Bu bekleme süresi uzun görünse de ameliyat sonucunun güvenilirliği açısından önemlidir.
Daha önce lazer geçirdiyseniz hamilelikte neye dikkat etmelisiniz?
Daha önce lazer ameliyatı geçirmiş olmak hamile kalmanıza engel değildir ve çoğu kişi hamileliği sorunsuz geçirir. Ancak yukarıda anlatılan olgular, ameliyat sonrası ektazi gelişen bazı kadınların hamilelik sırasında yakınma başladığını göstermiştir. Bu yüzden görmenizde bulanıklık, hızlı numara değişimi veya çift görme gibi belirtiler olursa kontrole gitmek önemlidir. Numara değişimleri konusunda lazer sonrası numara geri gelir mi yazısına da bakabilirsiniz. Keratokonus şüphesi olanlar için gizli keratokonus yazısı yol gösterici olabilir.
Hangi belirtilerde hemen hekime başvurulmalıdır?
Hamilelik ve emzirme sırasında şu belirtiler varsa gecikmeden bir göz hekimine başvurun:
- Ani görme kaybı veya görmede hızlı bulanıklaşma.
- Gözün önüne perde veya gölge inmesi, ani ışık çakmaları.
- Şiddetli göz ağrısı ya da belirgin kızarıklık.
- Şiddetli baş ağrısıyla birlikte görme bozukluğu; bu durumda doğum hekiminizi de bilgilendirin.
Sıkça Sorulan Sorular
Hamilelikte gözlük numaram neden değişiyor?
Hormonal değişiklikler gözün sıvı dengesini ve kornea yapısını etkileyerek numarada geçici değişikliklere yol açabilir. Çoğu zaman bu değişiklik doğumdan sonra kendiliğinden geri döner; yine de belirgin bulanıklıkta muayene olmalısınız.
Hamilelikte göz muayenesi yapılabilir mi?
Evet. Rutin göz muayenesi hamilelikte yapılabilir. Hekiminize hamile olduğunuzu söylemeniz, damla ve tetkik seçimini buna göre yapmasını sağlar.
Lazerden sonra ne kadar beklemeden hamile kalabilirim?
Bu süre hekiminizin önerisine göre değişir. Ameliyat sonrası görmenin ve numaranın sabitlenmesi için kontrol muayenelerinin tamamlanması genellikle istenir.
Hamilelik sırasında ameliyatı ertelemek riskli midir?
Hayır. Lazer elektif bir ameliyattır ve ertelenmesi gözünüze zarar vermez. Bu sürede gözlük veya kontakt lensle görmeye devam edebilirsiniz.



