Refraktif Lens Değişimi Nedir? Kimler İçin Düşünülür?

Hazırlayan: Editör Ekibi

Kısa cevap

Refraktif lens değişimi, kataraktı olmayan bir gözde şeffaf doğal merceğin çıkarılıp yerine yapay göz içi mercek konulmasıdır. Katarakt ameliyatıyla aynı teknikle yapılır ve gözlük ihtiyacını azaltmayı amaçlar. Genellikle presbiyopi yaşındaki, lazer için uygun olmayan kişilerde düşünülür. Kimlere uygun olduğu muayeneden sonra belirlenir ve riskleri vardır.

Refraktif lens değişimi, kataraktı olmayan bir gözde şeffaf olan doğal merceğin çıkarılıp yerine yapay bir göz içi merceğin yerleştirilmesidir. Amaç gözlük veya kontakt lens ihtiyacını azaltmaktır. Yöntem katarakt ameliyatındaki teknikle yapılır; fark, ameliyat nedeninin mercek bulanıklığı değil, kırma kusuru ve presbiyopi olmasıdır.

Refraktif lens değişimi nasıl yapılır?

İşlem genellikle damla ile uyuşturulan gözde, küçük bir kesi üzerinden yapılır. Doğal mercek küçük parçalara ayrılarak alınır; yerine hesaplanan güçte bir göz içi mercek yerleştirilir. Mercek, doğal merceğin bulunduğu kapsül kesesine konur. Her aşamanın ayrıntısı için katarakt ameliyatı nasıl yapılır yazısına bakabilirsiniz; teknik açıdan benzerdir.

İki gözün aynı gün mü, ayrı günlerde mi ameliyat edileceği hekiminizin kararıdır; ayrıntı için iki göze aynı gün ameliyat yazısına bakabilirsiniz. Mercek gücü, gözün uzunluğu ve kornea eğriliği gibi ölçümlerle önceden hesaplanır.

Kimler için düşünülür?

Refraktif lens değişimi daha çok presbiyopi yaşına gelmiş kişilerde gündeme gelir. Literatürde bu yöntemin, lazer cerrahisi için uygun olmayan veya yüksek numarası olan seçilmiş hastalarda bir seçenek olduğu belirtilir. Aşağıdaki durumlar değerlendirmede sıkça ele alınır:

  • Yakın gözlüğü ihtiyacı belirginleşmiş, ileri veya orta yaştaki kişiler.
  • Hipermetropisi olan ve lazer için uygun olmayan kişiler.
  • Kornea kalınlığı veya topografisi lazer için uygun olmayan kişiler.
  • Yüksek numarası olan ve diğer yöntemleri düşünmeyen veya onlara uygun bulunmayan kişiler.

Presbiyopi çağında lazer ile mercek seçeneği arasındaki farkı yakın gözlüğünden kurtulmak: mercek mi, lazer mi? yazısında ele aldık. Kataraktı olmadan akıllı mercek takılmasıyla ilgili daha geniş bilgi için katarakt yokken akıllı mercek takılır mı? yazısı da yardımcı olur.

Hangi mercek türleri kullanılır?

Seçenekler mercek türüne göre değişir. İncelemelerde işlevsel olarak mercekler, görme keskinliği ve odak mesafesi eğrilerine göre sınıflandırılmaktadır. Özet olarak:

  • Monofokal mercek tek bir mesafeye odaklanır; genellikle uzak için seçilir ve yakın için gözlük gerekebilir.
  • Çok odaklı (multifokal) mercek uzak, orta ve yakını birlikte hedefler; halo ve kamaşma gibi etkiler daha sık görülebilir.
  • Geniş odak derinlikli (EDOF) mercek daha sürekli bir görme aralığını hedefler.
  • Torik mercek astigmatı düzeltmeye yönelik tasarlanır.

Mini-monovizyon yaklaşımında iki göz arasında hafif bir fark (yaklaşık 0,75 ile 1,50 diyoptri) bırakılarak gözlük bağımlılığı azaltılabilir. Bu yaklaşımın derinlik algısını geleneksel monovizyona göre daha iyi koruduğu bildirilmiştir.

Riskleri ve sınırları nelerdir?

Refraktif lens değişimi göz içi bir ameliyattır ve kornea lazerlerinden farklı riskler taşır. Bunları bilmek karar sürecinin önemli bir parçasıdır:

  • Enfeksiyon (endoftalmi), göz içi kanama ve retina dekolmanı gibi nadir ama ciddi komplikasyonlar görülebilir.
  • Kistoid makula ödemi geçici görme azalmasına yol açabilir.
  • Mercek arkasındaki kapsülde zamanla bulanıklık (ikincil katarakt) gelişebilir; bu durum genellikle lazerle tedavi edilir. Ayrıntı için ikincil katarakt nedir yazısına bakabilirsiniz.
  • Kalan kırma kusuru kalabilir ve ek işlem veya gözlük gerekebilir.
  • Gençlerde ve yüksek miyopisi olanlarda retina sorunları açısından ek dikkat gerekir.

Doğal merceğin çıkarılmasıyla gözün odaklanma (akomodasyon) yeteneği bu gözde sona erer; bu nedenle yakın görme, takılan mercek türünün tasarımına bağlıdır. Kişiye göre değişen beklentileri muayenede açıkça konuşmak önemlidir.

Şeffaf bir merceğin çıkarılması, kataraktı olan bir gözdeki ameliyata göre daha dikkatli bir fayda ve risk tartısı gerektirir. Katarakt ameliyatında amaç bulanık merceği çıkarmaktır; refraktif lens değişiminde ise çalışan, şeffaf bir mercekten vazgeçilir. Bu nedenle genç ve numarası düşük kişilerde genellikle önce diğer seçenekler tartışılır. Karar verirken lazer seçeneklerini, mercek türlerini ve olası ek işlem gereksinimini birlikte düşünmek gerekir.

Kimler için uygun olmayabilir?

Retina hastalığı, ileri göz kuruluğu, ciddi kornea sorunları, göz tansiyonu ve bazı kapsül destek sorunları, mercek seçimini sınırlayabilir. Çok odaklı mercekler özellikle gece sürüşü ve ince iş gibi yüksek görsel kalite beklentisinde dikkatle değerlendirilir. Bu konuda akıllı mercek kimlere uygun değildir yazımıza bakabilirsiniz.

Ameliyattan sonra neler beklenir?

Ameliyat sonrası ilk günlerde bulanıklık, kuruluk ve ışığa duyarlılık olabilir. Hekiminizin önerdiği damlaları düzenli kullanmak ve kontrollere gelmek iyileşme için gereklidir. Çok odaklı mercek takıldıysa beynin yeni görüntüye alışması (nöroadaptasyon) zaman alabilir. Hızlıca hekime başvurmanız gereken belirtiler arasında ani görme kaybı, şiddetli göz ağrısı, gözde perde inmesi ve aniden artan ışık çakmaları sayılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Refraktif lens değişiminden sonra katarakt olur muyum?

Doğal mercek çıkarıldığı için o gözde katarakt gelişmez. Ancak merceğin arkasındaki kapsülde zamanla bulanıklık oluşabilir ve gerekirse lazerle açılır.

Bu işlem geri alınabilir mi?

Takılan mercek bazı durumlarda değiştirilebilir, ancak bu ek bir ameliyattır ve her zaman kolay değildir. Bu nedenle karar öncesinde ayrıntılı bilgi almak önemlidir.

Gözlüğe tamamen ihtiyaç kalmaz mı?

Bunu kesin olarak söylemek doğru olmaz. Birçok kişi gözlüğe çok az ihtiyaç duyar, ancak bazıları ince yazı veya loş ışık için gözlük kullanabilir.

Kaç yaşında yapılır?

Belirli bir yaş yoktur; genellikle presbiyopi çağında gündeme gelir. Karar, göz yapısı, numara ve beklentiye göre muayeneden sonra verilir.

Bilimsel kaynaklar

  1. Kim TI, Alió Del Barrio JL, Wilkins M, et al.. Refractive surgery. Lancet. 2019. PMID: 31106754
  2. Ang M, Gatinel D, Reinstein DZ, et al.. Refractive surgery beyond 2020. Eye (Lond). 2021. PMID: 32709958
  3. Kohnen T, Biller ML, Lwowski C, et al.. Treatments for Presbyopia. Dtsch Arztebl Int. 2025. PMID: 40554654
  4. Fernández J, Ribeiro F, Rocha-de-Lossada C, et al.. Functional Classification of Intraocular Lenses Based on Defocus Curves: A Scoping Review and Cluster Analysis. J Refract Surg. 2024. PMID: 38346117
Tedavi sayfasıDenizli’de Akıllı Mercek İle Katarakt AmeliyatıTrifokal ve EDOF mercekler, uygunluk değerlendirmesi, ölçümler, süreç ve riskler hakkında ayrıntılı bilgi.

Bu sitedeki bilgiler doktor ya da eczacıya danışmanın yerine geçmez. Sitedeki bilgi, yorum ve görüntüler kişileri bilgilendirme amaçlı olup, tanı ve tedaviye yönlendirme amaçlı değildir. Sitemizde anlatılan tüm cerrahi işlemler hastane ortamında uygulanmaktadır.

Online Randevu

Editör ekibi

Editöre Ulaşın

Bu yazıyla ilgili sorunuz, düzeltmeniz veya yorumunuz mu var? Editör ekibimize mesaj gönderin.

Konu: Refraktif Lens Değişimi Nedir? Kimler İçin Düşünülür?

Bilgileriniz yalnızca mesajınıza yanıt vermek için kullanılır.

Son güncelleme: